Δευτέρα, 18 Φεβρουαρίου 2019

Βόλτα στην ιστορία της οδού Ερμού



  • ΕΡΜΟΥ_ΟΔΟΣΓράφει ο Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς
    Η οδός Ερμού, η Ερμαϊκή οδός των χρόνων του Όθωνα, είναι από τα αγαπημένα θέματα όσων ασχολούνται με την πρωτεύουσα. Λαμπερή, εκπρόσωπος της δημιουργίας και της προόδου, η αγαπημένη οδός του γυναικείου φύλου διατήρησε τη φρεσκάδα της στο πέρασμα των ετών. «Εις ημάς, οι οποίοι εγεννήθημεν εις τας Αθήνας και διήλθομεν ήδη τον ουδόν του γήρατος, η μεταμόρφωσις της πόλεως, μας προξενεί την εντύπωσιν μεταβολής θεατρικής σκηνογραφίας», έγραφε πριν από 80 περίπου χρόνια ο Θεόδωρος Βελλιανίτης για την οδό Ερμού ξεδιπλώνοντας τις δικές του αναμνήσεις. Αναμνήσεις πολύτιμες για έναν από τους κεντρικότερους και πιο εμπορικούς δρόμους της πρωτεύουσας.
    «Η μετριόφρων πρωτεύουσα της Ελλάδος ηύξησε και μεταβλήθη εντός ολίγων ετών τεραστίως. Αι συνοικίαι της τα κέντρα της, αι οδοί της, τα παληά της σπίτια ήλλαξαν όψιν, ώστε μας είναι άγνωστα πλέον. Συνέβη εις την πρωτεύουσά μας, ό,τι εις τον Ομηρικόν Οδυσσέα, όστις από την πνοήν της Αθήνας γέρων και ρακενδύσης μετεμορφώθη εις περικαλλή ήρωα. Όταν διέρχομαι σήμερον τας οδούς της πόλεως τας πλήρεις ζωής, θορύβου και κινήσεως ενθυμούμαι αυτάς, όταν ήταν ήρεμοι με ελαχίστους διαβάτας και σπανίως διασχιζομένας από καμμίαν άμαξαν», έγραφε ο Βελλιανίτης στα τέλη της δεκαετίας 1920.
    ERMOU-AGORA
    Άμαξες, λαντώ, «αντεροβγάλτες» και Μαρίκες…
    Υπήρξε λοιπόν εποχή, μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα, που ο αριθμός των αμαξών οι οποίες κυκλοφορούσαν δεν υπερέβαιναν τις 240! Όλες λαντώ με δύο άλογα και μεγαλοπρεπείς αμαξηλάτες. Η κίνηση όμως αύξανε καθώς εισάγονταν τα τραμ, και εμφανίζονταν τα λεωφορεία που έμειναν γνωστά ως «αντεροβγάλτες». Τα πρώτα που κυκλοφόρησαν ονομάζονταν «πολυέδρια», δηλαδή άμαξες που είχαν πολλές έδρες και εκτελούσαν συγκοινωνία μεταξύ Ναυπλίου και Άργους. Σύμφωνα με όσα έγραψε ο Θ. Βελλιανίτης το όνομα «λεωφορείο» οφείλεται στον Χαντζερή. Προφανώς πρόκειται περί του στρατιωτικού και συγγραφέα Γρηγορίου Χαντζερή (1812-1870), γόνου φαναριώτικης οικογένειας, ο οποίος μετέφρασε γαλλικά λεξικά.
    Εν πάση περιπτώσει, οι «αντεροβγάλτες» ήταν μικρά και πρόχειρα λεωφορεία με τέσσερις θέσεις και αποκλήθηκαν έτσι διότι «αναστάτωναν» τα σπλάχνα των επιβατών. Επίσης την ίδια εποχή διέπραττε τα στυγερά εγκλήματά του ο Τζάκ ο Αντεροβγάλτης, οπότε ο θυμόσοφος λαός κόλλησε το προσωνύμιο στα νέα μέσα. Έπειτα εμφανίσθηκαν και τα πρώτα μόνιππα, τα οποία για άγνωστους λόγους αποκλήθηκαν «Μαρίκες». Λαμπρά και φτηνά μέσα συγκοινωνίας, αφού η κούρσα στοίχιζε μόλις πενήντα λεπτά. Μέχρι τα τελευταία χρόνια της Οθωνικής περιόδου, η οδός Ερμού αποκαλούνταν και «Μεγάλος Δρόμος». Ήταν η κεντρική εμπορική αρτηρία της πρωτεύουσας με πολλές κατοικίες γιατρών και δικηγόρων.
    Εκεί όπου αργότερα ανεγέρθηκε το «Υπουργείον Δημοσίας Εκπαιδεύσεως» βρισκόταν το κατάστημα των Αδελφών Φιλίππ, το αποκαλούμενο «Γαλλικόν» Κατάστημα. Κοντά του βρισκόταν η Τράπεζα Γεωργίου Σκουζέ, Παραπλεύρως βρισκόταν το Ζαχαροπλαστείο «Τζίτζικα», όπου αντί 25 λεπτών οι Αθηναίοι απολάμβαναν μία τεράστια πάστα «Κοπεγχάγη» ή έναν «εργολάβο». Την εποχή εκείνη ορισμένοι νέοι, που δεν έκαναν τίποτε άλλο από το να ανεβοκατεβαίνουν την Ερμού παρακολουθώντας τις κυρίες που σύχναζαν στα εμπορικά καταστήματα, αποκαλούνταν «εργολάβοι». Προς τιμήν τους λοιπόν, ονομάστηκε το γλύκισμα. Το άλλο, η πάστα «Κοπεγχάγη», ήταν μια «γλυκιά» εκδήλωση τιμής προς την πατρίδα του Βασιλέως Γεωργίου.
    Το Ζαχαροπλαστείο «Τζίτζικα», παρακάτω, ήταν πάντα πλήρες θαμώνων. Σε αυτό φύλαγαν καρτέρι οι νεαροί στις κυρίες, οι οποίες προκαλούσαν τους παλμούς της καρδιάς τους. Ήταν άψογα ντυμένοι και φορούσαν ένα άνθος στην «κομβιοδόχη» τους. Οπότε εκεί ήταν κατά κάποιον τρόπο, το «αισθηματικόν κέντρον» των Αθηνών και η δόξα της οδού Ερμού. Στον «Μεγάλο Δρόμο» ανοίχτηκαν τα πρώτα εμπορικά καταστήματα, στα οποία, όπως έγραφε η Κυρία επί των Τιμών της Αμαλίας, έβρισκε όποιος ήθελε «ό,τι και εις τα τοιούτου είδους καταστήματα των γερμανικών πόλεων».
    Η πλατεία Καπνικαρέας
    και το καφενείο «Ωραία Ελλάς»
    Στη μικρή πλατεία βρισκόταν το κατάστημα του Βουγά, με τη μεγαλόπρεπη επιγραφή «Εις την Αγίαν Σοφίαν». Έφερνε παιδικά παιχνίδια, ιδιαίτερα μολυβένια στρατιωτάκια, από τη Νυρεμβέργη. Επίσης, εκεί υπήρχε το κατάστημα της κυρίας Λιζιέ, της πρώτης μοδίστρας που έφτασε στην Αθήνα και προμήθευε τις κυρίες με την τελευταία λέξη της μόδας των Παρισίων. Ιδιαίτερα, τα πελώρια καπέλα που ονομάζονταν ρουί-βλάς. Από εκεί δινόταν ο ρυθμός της μόδας σε όλη την Ελλάδα. Από την Καπνικαρέα μέχρι την Αιόλου, το τμήμα της Ερμού κατεχόταν από περίφημα κουρεία. Αντί σημαιών οι κουρείς ύψωναν λευκές πετσέτες και χάλκινες λεκάνες, δηλαδή τα εργαλεία της τέχνης τους. Εκεί ξυριζόταν όλος ο ανδρικός πληθυσμός.
    Στη συμβολή των οδών Ερμού και Αιόλου βρισκόταν το Καφενείο της «Ωραίας Ελλάδος». Η αίθουσα μπιλιάρδου ήταν στολισμένη με εικόνες του Ιταλοαυστριακού πολέμου και χρησίμευσε ως το πρώτο Χρηματιστήριο των Αθηνών. Εκεί γινόντουσαν οι πρώτες χρηματιστικές πράξεις. Γύρω από το σφαιριστήριο της «Ωραίας Ελλάδος» έλαβαν χώρα ηρωικές μάχες ενώ δεν ήταν λίγες οι θρυλικές μαγκούρες που έσπασαν πολλά κεφάλια εκκολαπτόμενων χρηματιστών. Αυτή ήταν η οδός Ερμού. Έως την πλατεία Συντάγματος, επικρατούσε άκρα ηρεμία. Στο γήπεδο όπου αργότερα υψώθηκε το «Ξενοδοχείον της Αγγλίας», μια μάνδρα φυτεμένη με ηλιοτρόπια, περιέκλειε το Καφενείον ο «Ζεύς». Επί της πλατείας δεν υπήρχε άλλο καφενείο εκτός από του Γιαννόπουλου, (μετέπειτα Βιβλιοπωλείο Ελευθερουδάκη.) Κάθε Πέμπτη και Κυριακή το πλήθος συγκεντρωνόταν για τη μουσική της Φρουράς που παιάνιζε. Και αυτό θεωρούνταν πολυθόρυβο κέντρο…

Ποιο είναι το Φετιχιέ τζαμί στο Μοναστηράκι που ο Ερντογάν ζητά να ξανανοίξει

ΓΙΑ ΝΑ ΜΑΣ «ΔΩΣΕΙ» ΤΗ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΗΣ ΧΑΛΚΗΣ




Το Φετιχιέ τζαμί / Φωτογραφία: Eurokinissi
Το Φετιχιέ τζαμί / Φωτογραφία: Eurokinissi

Το Φετιχιέ τζαμί, στο κέντρο της Αθήνας, στο Μοναστηράκι, 
έβαλε στο «παιχνίδι» ο Ερντογάν για την επαναλειτουργία 
της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης.
Μιλώντας το Σάββατο σε εκδήλωση στη βορειοδυτική επαρχία Οντρέρν, 
ο Τούρκος πρόεδρος αναφέρθηκε στις συζητήσεις που είχε με τον Αλέξη Τσίπρα 
στην Άγκυρα πριν από λίγες ημέρες.
«Είπα στον Τσίπρα: "Ζητάτε από εμάς να ανοίξουμε τη Χάλκη. Εγώ σας λέω ελάτε να ανοίξουμε το τζαμί Φετιχιέ», είπε ο Ταγίπ Ερντογάν, απαντώντας, όπως ο ίδιος δήλωσε, στο «σας ανοίγουμε τζαμί» (σ.σ.: εννοώντας εκείνο που οικοδομείται στον Βοτανικό) του Τσίπρα.
«Όμως εκκλησία χωρίς καμπαναριό δεν γίνεται, πώς θα γίνει τζαμί χωρίς μιναρέδες; Ο μιναρές είναι μία ανάταση προς τον ουρανό», επέμεινε ο Ερντογάν κατά την ομιλία του, στέλνοντας το μήνυμά του.Ποιο είναι όμως το Φετιχιέ τζαμί;
Το Φετιχιέ τζαμί («Τζαμί του Πορθητή») είναι ένα κτίριο που οικοδομήθηκε 
το β' μισό του 17ου αιώνα στο κέντρο της Αθήνας. Κατασκευάστηκε το 1668-1670
και βρίσκεται στο βόρειο τμήμα της Ρωμαϊκής Αγοράς, κοντά στον Πύργο των
Ανέμων, κτισμένο στα ερείπια μιας τρίκλιτης βασιλικής της μεσοβυζαντινής
περιόδου.
Κατά την Τουρκοκρατία ήταν γνωστό ως το «τζαμί του Σταροπάζαρου».
Από το 1834, όταν η Αθήνα έγινε πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους, και μέχρι
τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα χρησιμοποιήθηκε ως στρατιωτικό αρτοποιείο. Έκτοτε χρησιμοποιήθηκε κυρίως ως αρχαιολογική αποθήκη για τα διάφορα ευρήματα των ανασκαφών της Αγοράς και της Ακρόπολης.
Λόγω της πληθώρας διαθέσιμου οικοδομικού υλικού κατά τον χρόνο της
 ανέγερσής του, ενσωματώνει αρχιτεκτονικά μέλη των κλασικών και βυζαντινών
χρόνων, μεταξύ των οποίων και ιωνικά κιονόκρανα της αρχαίας εποχής.
Με εξαίρεση την αφαίρεση των πλέον πρόσφατων αρχιτεκτονικών παρεμβάσεων
και την επιστροφή του στην αρχική του κατάσταση το 1935, το τζαμί δεν είχε
 ποτέ υποβληθεί σε πλήρη ανακαίνιση, ενώ το 2010 είχε εμφανίσει σοβαρά
προβλήματα στατικότητας.
Το φθινόπωρο του 2010 το υπουργείο Πολιτισμού αποφάσισε την εκκένωση
 του κτιρίου από τις διάφορες αρχαιότητες που βρίσκονταν αποθηκευμένες εκεί,
καθώς και την έναρξη διαδικασίας ανακαίνισης, η οποία ολοκληρώθηκε το 2017.
Το μνημείο σήμερα είναι επισκέψιμο και λειτουργεί και ως χώρος εκθέσεων.
Μάλιστα, η ανακαίνιση είχε ξεκινήσει μετά από δέσμευση του τότε
πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου, με «αντάλλαγμα» να επαναλειτουργήσει
 η Σχολή της Χάλκης (κλειστή από το 1971), έπειτα από συνάντησή του στην
Αθήνα με τον Ερντογάν.


iefimerida.gr 

Το σπίτι της Ερασμίας







  • Κοντά στο Μεταξουργείο βρέθηκα.....
    Ίδια εικόνα με τα λίγα μαγαζάκια που έμειναν να μοιάζουν σαν μικρά οχυρά.
    Συνέχισα τη βόλτα προς την γειτονιά των παιδικών χρόνων πήρα
    την Πλάτωνος...
    Ελάχιστα σημεία μου θυμίζουν τα ανέμελα χρόνια....
    Κοντοστάθηκα σε ένα ερείπιο ....
    Αυτό πρέπει να είναι....και ήταν ....μου το επιβεβαίωσε ένα γερόντι.....
    Το σπίτι της Κας Ερασμίας.....
    Μορφή ....όνομα μεγάλο στη γειτονιά εκείνα τα χρόνια.
    Περιφερειάρχης σημερινός.....
    Τι ήθελες;
    Συμβουλή για το κορίτσι που θέλεις να παντρέψεις......να του βρείς
    ευκατάστατο γαμπρό....δημόσιο υπάλληλο...σιγουριά....
    Τσακώθηκε η σύζυγος με τον σύζυγο.....οδηγίες η Ερασμία.....
    Δεν πήγαιναν οι γειτόνισες με άδεια χέρια....
    Ένα γλυκό....ένα φαϊ....βοήθεια στο σπίτι....μπουγάδα.....
    Η Ερασμία άρχοντας.....
    Έβγαζε τα έξοδά της με το φλυτζάνι....
    Οι γειτόνισες οι καλύτερες διαφημίστριες.....
    Από στόμα σε στόμα η Ερασμία έγινε γνωστή μέχρι την Κυψέλη.
    Αρχοντική συνοικία τότε.....
    Έφταναν τα ταξί και περίμεναν να παραλάβουν πάλι τις πελάτισες
    της Ερασμίας.
    Τα χρόνια περάσανε ....γέρασε η Ερασμία.....είχε κομπόδεμα....
    Βρήκε μια μακρινή ανηψιά  ...της έγραψε το σπίτι και της είπε.....
    "Αυτά τα λεφτά έχω....όταν τελειώσουν μη με βάλεις σε ίδρυμα....
    ρίξε μου φόλα...."
    Δεν πρόλαβαν να τελειώσουν τα χρήματα....της στάθηκε η ανηψιά.....
    Χάθηκε και αυτή μετά από καιρό.....

Κυριακή, 17 Φεβρουαρίου 2019

Άρχισε το Τριώδιο !!!!!!



Μασκαρά Γκρέκο μασκαρά !!!!!!





Βράβευση Τσίπρα- Ζάεφ για την εκχώρηση  του ονόματος της Μακεδονίας !


Κάνε κουράγιο Ελλάδα μου
κι όσο μπορείς κρατήσου.....


Ένας Πλακιώτης





  • Στους Αέρηδες βρέθηκα και απολάμβανα την πρωϊνή ησυχία
    τον Ιερό Βράχο και τις Κληρονομιές μας που σε κάνουν να παρανοιώθεις
    προνομιούχος που γεννήθηκες Έλληνας.
    Με την καλή έννοια για να μη παρεξηγηθώ από "Δημοκράτες-Αντιρατσιστές".
    Ερχότανε από την αγορά με δύο τσαντούλες ένας ηλικιωμένος
    και κάθησε στο παγκάκι να ξαποστάσει τα χρόνια του.
    -Τι να σου κάνω....80 κουβαλάω στην πλάτη.....
    -Mένετε εδώ στην Πλάκα;
    -Μόνιμος δεκαετίες πολλές....παιδί ήρθα σε συγγενείς και έμεινα....
    σιδεράς πίσω από το Μοναστηράκι....αμόνι και σφυρί....σκληρά
    αλλά ωραία χρόνια....μένω εδώ πιο πάνω σε ένα παλιό του θείου
    που μου άφησε....διατηρητέο... παιδιά δεν έχω με την γριά είμαι
    κάτι μακρινές ανηψιές μας βοηθάνε....ξέρουν δεν έχω κομπόδεμα
    μόνο αυτό το παλιό....κι αυτές φουκαριάρες είναι τι θα το κάνουν
    το διατηρητέο μετά που θα φύγουμε ....ούτε ξέρω.
    Πρέπει να έχεις για να το σιάξεις....
    -Περάσατε καλά τα παλιά χρόνια....
    -Μια γειτονιά...μια οικογένεια....το σπίτι μου σπίτι του γείτονα....
    τώρα κλειδώνουμε με τη γριά μόλις σουρουπώσει....φόβος...
    έχει η ανηψιά μου κλειδιά ....καταλαβαίνεις το λεωφορείο
    της ζωής φτάνει στο τέρμα....
    -Οι γείτονες σήμερα είναι το ίδιο καταδεχτικοί όπως παλιά;
    -Ποιοί γείτονες......δεν υπάρχουν τέτοιοι σήμερα στην Πλάκα
    μόνο λίγοι   παλιοί στα δάχτυλα μετρημένοι.....και κάθε τόσο σβήνουμε
    και κάποιον με το σφουγγάρι από τον μαυροπίνακα.
    Αυτοί που πήραν και παίρνουν τα παλιά σπίτια είναι απρόσωποι
    με εκπροσώπους...(γέλια) καταλαβαίνεις νομίζω...
    μπορούσα ποτέ να φανταστώ όταν έπινα την ρετσίνα μου στα καπηλιά
    με τους φίλους εδώ γύρω στην Πλάκα με την μισή...την οκά...και το
    κατρούτσο....ότι σήμερα θα υπήρχε στέρνα για να κάνουν μπάνιο με μαγιώ
    στην απέναντι από την δική μου αυλή και θα λιάζονται με το βρακί
    οι ξετσίποτες;
    -Πισίνα θέλετε να πείτε....
    -Εγώ στέρνα την ξέρω....και δεν είναι μια είναι πολλές....
    φεύγω τώρα...να είσαι καλά!
    -Και εσείς να είστε καλά!

Σαλιώνοντας το χαρτί περιτυλίγματος








  • Μια διαχρονική συνήθεια που ξεκίνησε στα μαγαζιά της Παλιάς Αθήνας 
      «Μου τυλίγετε, σας παρακαλώ, πέντε πάστες;
     -Αμέσως παρακαλώ... 
    Και το γκαρσόνι ή η σερβιτόρα φέρει αυθωρεί το δάκτυλον εις το στόμα, δια να πιάση το χαρτί του τυλίγματος. Όταν λοιπόν μας σαλιώνουν και τα γλυκίσματά μας, πώς να μη μας σαλιώνουν το τυρί μας, της εληές μας, της κονσέρβες μας. Θα προτιμούσαμε να καταργηθή εντελώς το τύλιγμα, το πακετάρισμα εις τας Αθήνας. Είνε ο μόνος τρόπος δια να μη δοκιμάζη κανείς το σάλιο όλων των πωλητών. Και μεταξωτές κορδέλλες να αγοράση, θα τους της σαλιώσουν. Γιατί τώρα; Τι θέλει αυτό το σάλιωμα; Προς ευκολίαν του πωλητού; Και διατί να μην έχη ένα σφουγγαράκι βρεμμένον;   Πολύ ολιγώτερον δυνάμεθα να τους κάμωμεν παρατήρησιν. Θυμώνουν τότε, ωσάν να τους διαμφισβητώμεν τα δικαιώματά των...
     -Τι, με συχαίνεσαι κύριος; 
    Ορίστε τώρα να απαντήσετε καταφατικώς εις την εποχήν της εξισώσεως των πολιτών. Μπορεί και να δαρείτε. Ή να δείρετε. Αλλά πρέπει να συμβή μια τέτοια βάναυσος πράξις, διότι είσθε υποχρεωμένος να ψωνίσετε το τυρί σας ή το σαλάμι σας;  
     -Όχι, δεν σας συχαίνομαι φίλε μου, είπα προς ένα πρόθυμον νεαρόν πωλητήν χθες, αλλά φοβούμαι μη τυχόν εξαντληθήτε από την απώλειαν τόσου πολλού σιέλου.
     -Όσο γι'αυτό μη σας νοιάζη, κύριος. Πίνω μουρουνόλαδο, μου απήντησε!!!». 
    (σ.σ. Φαντάζομαι το νεαρό το ίδιο βράδυ στην ταβέρνα, να διηγείται με περισσή περηφάνια στους φίλους του το "τάπωμα"που έκανε στον περίεργο πελάτη που του 'τυχε πρωινιάτικα!)
     (Ένα βίωμα του "Πολυντώρ", συνεργάτη των "Καιρών", Μάρτιος 1919) 
    http://www.paliaathina.com/

Η Αγορά των Αθηνών




Ελάτε για μια ενδιαφέρουσα βόλτα στην Βαρβάκειο Αγορά του 1894.

«Όλοι την γνωρίζετε την αγοράν των Αθηνών, μακρόν επίμηκες τετράγωνον ακάθαρτον και πολυάσχολον. Δεν παρουσιάζει τίποτε το εκπληκτικόν, τίποτε το ιδιάζον. Η ρωμηοσύνη βασιλεύει εκεί μέσα εις τους τέσσαρας υψηλούς τοίχους καταμαστιζομένους υπό των ανέμων και της βροχής, ετοιμόρροπους σχεδόν, από τα σπασμένα υαλώματα των οποίων εμφυσούν τους ασκούς των όλοι οι άνεμοι της μυθολογίας.

Κρίμα εις το όνομά της: Νέα αγορά των Αθηνών.

Αν ρωτήσετε τους παλαιοτέρους θα σας πούν, ότι η παληά τους Αγορά (σ.σ. βρισκόταν στο τέρμα της Αιόλου προς την πλευράν της Πλάκας, καταστράφηκε από πυρκαγιά) δεν επιδέχεται καμμίαν σύγκρισιν με την σημερινήν και ίσως δεν έχουν άδικον.

Το καταβασανίζον την αγοράν ζήτημα είνε η ανεπαρκεστάτη χρήσις ύδατος, τοσούτον μάλλον, καθ’ όσον σφάζουν εις αυτά τα μαγαζιά τους οι κρεοπώλαι. Αν δεν κατορθώση η αγορά, είτε Νέα είτε Παληά κι’ αν λέγεται, να έχη ανά δύο βήματα και ένα κρουνόν ύδατος ρέοντος και διαχυνόμενον παντού, αι Αθήναι δεν θα έχουν αγοράν ακόμη.

Ποία θα είνε αυτή η τρισευλογημένη εποχή και ποίοι θα είνε οι ευτυχείς αυτοί άνθρωποι, οίτινες θα πηγαίνουν να ψωνίζουν χωρίς να σέρνουν μαζί των και μανδήλια βουτημένα εις φανικόν οξύ, αγνοούμεν. Τίποτε περισσότερον, η αγορά σήμερον έχει ανάγκην αφθόνου ύδατος.

Τα άλλα, η ευρωπαϊκή κατατομή των κρεάτων, τα υαλώματα των κρεοπωλείων, η δροσερότης και η ευπρέπεια των λαχανοπωροπωλείων και ιχθυοπωλείων των πολιτισμένων μερών, αυτά δι’ ημάς είνε όνειρα ακόμη.

Εν τούτοις η αγορά των Αθηνών δεν στερείται κινήσεως και θορύβου, ούτε ελλείπει απ’ αυτήν καθ’ εκάστην σχεδόν, το θέαμα αγοράς μεγαλοπόλεως τυρβαζούσης. Από την 6ην πρωινή ώραν μέχρι βαθείας νυκτός τα πάντα εις κίνησιν.

Όταν ο ήλιος διασχίζει τα υψηλά της υαλώματα και τους εν είδει μισοκρημνισμένου πύργου υψηλούς της τοίχους με τ’ ανοικτά παράθυρά των, εγκαταλελειμμένους εις την τύχην των αφ’ ότου οικοδομήθησαν, και το φως εισορμά από παντού εντός αυτής, παριστά πανηγυρικόν θέαμα.

Το έδαφός της είνε πλακόστρωτον και ολισθηρόν ανά παν βήμα. Από τους φλοιούς των λαχάνων και των καρπών, από τα λέπια των ψαριών. τα ρείθρα της κυλίονται μελανά και απόζοντα φρικωδώς, και ανίκανα να παρασυρθούν υπό της ασθενούς ορμής του ύδατος σχηματίζουν εδώ κι’ εκεί μικράς λεκάνας.

***

Στα ιχθυοπωλεία

Οι υψηλοί θόλοι του τμήματος των ιχθυοπωλείων  αντηχούν θορυβωδώς από τας οξείας κραυγάς των μεταπρατών. Οι μεταπράται ούτοι, οι άλλως μόρτηδες, κατέχουν κατά κάθετον γραμμήν το κέντρον. Παραμένουν άλλοι όρθιοι και άλλοι καθήμενοι με τον λύχνον των την νύκτα αναμμένον προ της κόφας των με τα ψάρια των και διαλαλούν στεντορείως την τιμήν των.

Και είνε επινοητικώτατοι και δείχνονται πανουργότατοι δια να προσελκύουν αγοραστάς και όχι σπανίως θύματα. Από το πρώτον βλέμμα κατανοούν καλά το πνεύμα και τας διαθέσεις του αγοραστού και επιπίπτουν επ’ αυτού με την αυτήν αναλογίαν.

Οι μόρτηδες ούτοι αγοράζουν συνήθως τα ψάρια των από τα μεγάλα ιχθυοπωλεία και τα μεταπωλούν εις μεγαλειτέραν τιμήν ανά την αγοράν, οπόταν δε απελπισθούν γυρνούν και τους δρόμους. 300 και πλέον επαγγέλλονται τον ιχθυοπώλην εις την Αγοράν, αρκεί δε ένα κοφινάκι, μια παλάντζα, στεντορεία φωνή και καλά πόδια δια να κάμουν το έργον των. Ο καθείς από αυτούς κερδίζει 3-4 δρ. την ημέραν, κατά μέσον όρον, υπολογιζομένων και των συχνών εξαφανίσεων των υπό των αστυϊάτρων.

14 είνε τα μεγάλα ιχθυοπωλεία της Αγοράς, τα κατέχοντα την μίαν των πλευρών της κατά γραμμήν... Τα αλιευτικά πλοία εργάζονται μόνον 8 μήνας το έτος, παρέχουν δε καθ’ εκάστην ημέραν εις την αγοράν 1000 οκάδες ψάρια. Τους περισσοτέρους ιχθύς της αγοράς αγοράζουν οι ξενοδόχοι της πόλεως, αι πρεσβείαι, τα ανάκτορα και αι μεγάλαι οικίαι προς 2-4 δρ. την οκάν μπαρμπούνια και συναγρίδες.

Αλλά και ο πολύς λαός δεν τρώγει ολίγα ψάρια. Αρκείται συνήθως εις γόπας, τας παλαμίδας κτλ. πληρώνων αυτά προς 50 λεπτά έως 2 δρ. την οκάν. Οι φρέσκοι πάντοτε ιχθύς είνε το ίνδαλμα των πελατών της αγοράς. Υπάρχουν απ’ αυτούς εκεί άνθρωποι πηγαίνοντες νύχτα, νύχτα πού έρχονται τα ψάρια, ή αναμένοντες επί ώρας το μεταμεσημερινόν ξεφόρτωμα των κάρρων δια να αποκτήσουν το περιπόθητον ψάρι.

Και μόλις διασκορπισθούν τα ψάρια προ της τραπέζης, κύματα πλήθους σωριάζονται, χείρες εκτείνονται, οφθαλμοί ετάζουν, χειρονομίαι, ψηλαφίσματα, φωναί, διαμαρτυρήσεις, αιτήσεις και θρίαμβος θεωρείται αν μετά παρέλευσιν ώρας αποκομίζει κανείς ορμαθόν ιχθύων ακριβοπληρωθέντων.

Κατά την εποχήν ταύτην πολλήν πέρασιν έχουν και τα σαρακοστιανά. Η αγορά βρίθει από σωρούς στρειδιών, μυδιών, αχιβάδων, πιννών, χταποδιών, σουπιών, καλαμαριών κτλ. Απ’ αυτά όλα εξοδεύονται, καθ’ όλην την σαρακοστήν, πλέον των 3000 οκάδων και ποικίλλει το καθ’ έν κατά την τιμήν.

Οι ιχθυοπώλαι απαρτίζουν ιδιαιτέραν συντεχνίαν αριθμούσαν 120 μέλη εν όλω και είνε πολύ ευχαριστημένοι απ’ αυτήν και μεταξύ των...

Η επίλοιπος αγορά θα συμπεριληφθή εις επόμενον άρθρον μας».

«Άστυ», 1894, «Μποέμ»