Δευτέρα, 24 Απριλίου 2017

Εν Αθήναις...πάμε Γαλάτσι



Λεωφορείο της γραμμής Σταθμός Λαυρίου-Γαλάτσι πολλές δεκαετίες πίσω.
Σαν να πήγαινες εκδρομή δηλαδή....έπαιρνες και κολατσιό μαζί.
Τι ήταν τότε το Γαλάτσι;
Μέχρι το 1850 ήταν μια ακατοίκητη περιοχή με το όνομα Εύμορφη Εκκλησιά (Ομορφοκκλησιά) από τον ομώνυμο ναό της περιοχής. Τότε άρχισαν να καταφθάνουν οι πρώτοι κάτοικοι κυρίως από την περιοχή της  Φωκίδας, οι οποίοι φτιάχνουν προσωρινές κατοικίες, για να ξεκαλοκαιριάζουν τα κοπάδια τους, που αργότερα με την ανάπτυξη της Αθήνας πολλαπλασιάζονται ενώ δημιουργούνται τα πρώτα ασβεστοκάμινα.
Οι πρώτοι όμως μόνιμοι κάτοικοι έρχονται την δεκαετία του 1910 κυρίως ως εργάτες στα καμίνια. Το 1925 το Γαλάτσι αποτελούσε εξοχική περιοχή της Αθήνας όπου μαζεύονταν πολλοί αριστοκράτες της πρωτεύουσας. 
Θυμήθηκα τον πατέρα μου όταν ο αδερφός του πήρε ένα οικοπεδάκι εξ αδιαιρέτου τότε με δόσεις και έφιαξε μια παράγκα για να μπεί με την γυναίκα του.
"Πού πάς ρε αδερφέ στο τέρμα Θεού....θα σε φάνε οι λύκοι..."
του έλεγε.
Η παράγκα κάποια στιγμή αντικαταστάθηκε με ένα δωμάτιο και κουζίνα
φυσικά λαθραία....βράδυ χτίζανε....
Οι Ναξιώτες μαστόροι έχτισαν το μισό Γαλάτσι.
Ο κεντρικός δρόμος που σε πήγαινε στα ίσια στα Πατήσια όπου ζούσαμε οι "προνομιούχοι" στο νοικιασμένο υπόγειο δίπλα στο ρέμα....ήταν κατσάβραχο και όταν έβρεχε τον περπατούσες μόνο με γαλότσες μέχρι το γόνατο.
Ήταν και τα νταμάρια εκεί με το εργοστάσιο και την ψηλή καμινάδα όπου τα παιδιά πηγαίνανε και μαζεύανε τσακμακόπετρες.
Γαλάτσι....γίδια και πρόβατα έβλεπες....όσο για το γάλα και το τυρί είχαν να το λένε οι Γαλατσιώτες.
Μια βόλτα στο σπίτι του θείου ήταν εκδρομή στην εξοχή.
Σήμερα τίποτα δεν θυμίζει την παλιά εποχή....μόνο το όνομα και λίγα σπίτια
που δεν έχουν ακόμα πέσει.

Πίσω στα παλιά


Ο δρόμος στο κέντρο της Αθήνας που υπάρχει εδώ και 25 αιώνες Από την οδό της δόξας στην αρχαία Ελλάδα, στη σημερινή Πλάκα WEEKEND0:18 • 22/04/2017 Ο δρόμος στο κέντρο της Αθήνας που υπάρχει εδώ και 25 αιώνες 67 4προσθήκη στα αγαπημένα «Έστι δε οδός από του πρυτανείου καλουμένη Τρίποδες∙ αφ’ ου καλούσι το χωρίον, ναοί όσον ες τούτο μεγάλοι και σφισιν εφεστήκασι τρίποδες, χαλκοί». Τα λόγια αυτά χρησιμοποιεί ο Παυσανίας στο «Ελλάδος Περιήγησις» για την πολυσύχναστη οδό Τριπόδων της αρχαίας Αθήνας, την αποκαλούμενη και αρχαία οδό της δόξας. Κι αυτό διότι κατά μήκος της οι χορηγοί νικητές των θεατρικών αγώνων ύψωναν μνημεία, επάνω στα οποία τοποθετούσαν τους τρίποδες που κέρδιζαν οι τριλογίες τις οποίες χρηματοδοτούσαν. Κάτι δηλαδή σαν τη σημερινή Λεωφόρο της Δόξας του Λος Άντζελες, θα μπορούσε να πει κανείς, αλλά πολύ σπουδαιότερο. Επρόκειτο για έναν δρόμο πλάτους περίπου 6,5 μέτρων, όπου περπατούσαν οι Αθηναίοι πριν από 25 ολόκληρους αιώνες προκειμένου να φτάσουν στο Θέατρο του Διονύσου και να παρακολουθήσουν τα αξεπέραστα αριστουργήματα του Αισχύλου, του Σοφοκλή, του Ευρυπίδη, του Αριστοφάνη και των άλλων τραγωδών και κωμωδών του «χρυσού αιώνα». Σήμερα υπάρχει ένα μικρό πλακιώτικο δρομάκι που φέρει το ίδιο όνομα. Η σύγχρονη οδός Τριπόδων στην Πλάκα αποτελεί έναν από τους αρχαιότερους δρόμους της Αθήνας και η χρήση της συνεχίζεται σχεδόν στον ίδιο άξονα από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Μάλιστα σε υπόγεια και αυλές ακινήτων επί της σημερινής οδού Τριπόδων έχουν βρεθεί τμήματα των χορηγικών μνημείων της αρχαιότητας. Η αρχαία οδός των Τριπόδων συνέδεε την Αρχαία Αγορά με το Ιερό και το Θέατρο του Διονύσου. Πήρε το όνομά της από τα δεκάδες μικρά κτίσματα που υπήρχαν εκτεθειμένα κατά μήκος και εκατέρωθέν της και έφεραν επάνω τους χάλκινους τρίποδες-έπαθλα χορηγών (χρηματοδοτών-παραγωγών) νικηφόρων θεατρικών και μουσικών αγώνων. Κατά τον 5ο αιώνα π.Χ. ήταν στημένοι πάνω σε ορθογώνιες βάσεις, ενώ τον 4ο αιώνα π.Χ. σε πιο περίτεχνα κτίσματα, συνήθως σε μορφή μικρού ναού. Η οδός των Τριπόδων και τα χορηγικά μνημεία tr4 Τοπογραφικό σχέδιο της Αγοράς και των περιχώρων της. Βορείως του Περιπάτου και σε επίπεδο χαμηλότερο από αυτόν διαγράφεται η πορεία της Οδού Τριπόδων, που εκτεινόταν από το τέμενος του Διονύσου Ελευθερέως έως το Πρυτανείον της Αγοράς. (Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών) Χάρη σε ορισμένες νομοθετικές ρυθμίσεις που έκανε ο Κλεισθένης το 508/7 π.Χ., μετά τη διαίρεση των Αθηναίων πολιτών σε δέκα φυλές, λειτούργησε συστηματικά ο θεσμός της χορηγίας. Η χορηγία ήταν μια από τις λειτουργίες, η οποία υποχρέωνε τους εύπορους πολίτες κάθε φυλής να αναλαμβάνουν με έξοδά τους την προετοιμασία ενός χορού για τους διθυραμβικούς ή δραματικούς αγώνες σε διάφορες εορτές της πόλης, κυρίως όμως τα Μεγάλα ή εν Άστει Διονύσια, προς τιμήν του Διονύσου Ελευθερέως. Ο νικητής χορηγός, εκπροσωπώντας τη φυλή του, έπαιρνε από την πολιτεία ως βραβείο έναν τρίποδα, τον οποίο με δαπάνη του έστηνε επάνω σε ένα μνημείο, που θα έφερε την κατάλληλη επιγραφή, σύμφωνα με το άρθρο «Η οδός Τριπόδων και τα χορηγικά μνημεία στην αρχαία Αθήνα», της αρχαιολόγου Άλκηστις Χωρέμη-Σπετσιέρη από το «The Archaeology of Athens and Attica under the democracy: proceedings of an international conference celebrating 2500 years since the birth of democracy in Greece, held at the American School of Classical Studies at Athens, December 4-6, 1992». tripodwn3Οι τρίποδες ήταν χάλκινοι, καμιά φορά επίχρυσοι ή επάργυροι, και στήνονταν ψηλά, επάνω σε απλές ορθογώνιες βάσεις τον 5ο αιώνα π.Χ., σε πιο περίτεχνες τον 4ο αιώνα π.Χ. Χορηγικά μνημεία ανεγείρονταν στον χώρο γύρω από το Διονυσιακό Θέατρο, αλλά κυρίως σε έναν από τους επισημότερους δρόμους της αρχαίας Αθήνας, την οδό των Τριπόδων ή απλά Τρίποδες, που πήρε το όνομά της από τους χορηγικούς τρίποδες. Σύμφωνα με τον Παυσανία, ο δρόμος ξεκινούσε από το Πρυτανείο, που κατά τους περισσότερους μελετητές, πρέπει να βρισκόταν στη Β. κλιτύ, παρέκαμπτε την Α. κλιτύ της Ακρόπολης, σε μήκος 800 μέτρων κατά το υπολογισμό του Τραυλού και κατέληγε στο ιερό του Διονύσου στη Ν. κλιτύ, ΝΔ από το Ωδείο του Περικλέους. Πρόκειται για πολύ παλιό δημόσιο δρόμο που συνέδεε δύο διονυσιακά ιερά: το ένα στην πλατεία της Αρχαίας Αγοράς, όπου τον 6ο αιώνα π.Χ. γίνονταν και δραματικοί αγώνες, με το ιερό του Διονύσου Ελευθερέως στη Ν. κλιτύ της Ακρόπολης, όπου επίσης διεξάγονταν δραματικοί αγώνες από τον 6ο αιώνα π.Χ., αλλά ιδίως τον 5ο αιώνα π.Χ., αφού ιδρύθηκε εδώ το Διονυσιακό Θέατρο για τον σκοπό αυτό. tr1 Από το άρθρο της Άλκηστις Χωρέμη-Σπετσιέρη Αν και δεν παραδίδεται από τις πηγές η ακριβής πορεία που ακολουθούσαν τα Μεγάλα Διονύσια, δεν αποκλείεται να ακολουθούσαν την οδό Τριπόδων, όπως μπορεί να υποθέσει κανείς με βάση ορισμένες φιλολογικές πληροφορίες. Συγκεκριμένα, ο Ξενοφών αναφέρει χορούς γύρω από βωμούς και ιερά, ιδίως των 12 θεών, στην Αγορά, κατά τις πομπές των Μεγάλων Διονυσίων, χωρίς όμως να διευκρινίζει ποιες πομπές εννοεί. Με την καθιέρωση του εθίμου της ανεγέρσεως χορηγικών μνημείων από τον 5ο αιώνα π.Χ. και μετά, ιδίως τον 4ο αιώνα π.Χ., η οδός των Τριπόδων διαμορφώθηκε κατάλληλα με αναλήμματα και πλαισιώθηκε σταδιακά από τα λαμπρά μνημεία σε σχήμα ναού με τους περίτεχνους χάλκινους τρίποδες και τα γλυπτά μεγάλων καλλιτεχνών, τα οποία σώζονταν ως τις μέρες του Παυσανία. Έτσι εκτός από σημαντική πομπική οδός, έγινε και χώρος περιπάτου και αναψυχής, όπως μας πληροφορεί ο Αθήναιος. tr2 Από το άρθρο της Άλκηστις Χωρέμη-Σπετσιέρη Το έθιμο της ανεγέρσεως χορηγικών μνημείων συνεχίστηκε επί μακρόν, όχι μόνο στην οδό των Τριπόδων στη Β. κλιτύ, όπου τα είδε ο Παυσανίας, αλλά και στο συνεχόμενο με αυτή τμήμα της οδού Παναθηναίων, όπως μαρτυρούν μνημεία και χορηγικές επιγραφές που βρέθηκαν στην Αρχαία και τη Ρωμαϊκή Αγορά. Αυτό μαρτυρεί πόσο έντονα διατηρήθηκε αφενός η ανάμνηση του αρχικού χώρου της τέλεσης των δραματικών αγώνων στην Αγορά και αφετέρου η σημασία της οδού των Τριπόδων ως επίσημου δρόμου, που συνδέει δύο τόσο σημαντικούς για την πολιτιστική ιστορία της αρχαίας Αθήνας χώρους, τον χώρο όπου γεννήθηκε η δημοκρατία με τον χώρο όπου γεννήθηκε το αρχαίο δράμα. Το χορηγικό μνημείο του Λυσικράτους tripodwn6 Ένα χορηγικό μνημείο που σώζεται στις μέρες μας κατά μήκος της αρχαίας Τριπόδων, διατηρείται σε αρκετά καλή κατάσταση στο δυτικό όριο της οδού. Πρόκειται για το Χορηγικό Μνημείο του Λυσικράτους, το οποίο ανεγέρθη με αφορμή τη νίκη του (κατάκτηση του πρώτου βραβείου) σε αγώνα διθυράμβων το έτος 335/4 π.Χ., όπως μας πληροφορεί η αφιερωματική επιγραφή που είναι χαραγμένη στην εμπρόσθια πλευρά. Σύμφωνα με το έργο «Αρχαιολογία της πόλης των Αθηνών» του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, αποτελείται από μικρών διαστάσεων κυλινδρικό κιονοστήριχτο θολωτό οικοδόμημα κορινθιακού ρυθμού, που εδράζεται σε ψηλό τετράγωνο βάθρο (μήκους 3 μ. και ύψους 4 μ.). tripodwn9 Οι κίονες, κατασκευασμένοι από πεντελικό μάρμαρο, συνιστούν την πρωιμότερη χρήση κορινθιακού ρυθμού στο εξωτερικό ενός κτίσματος· τα μεταξύ τους διάκενα, που αρχικά σχεδιάσθηκαν ώστε να παραμείνουν ανοιχτά με σκοπό την έκθεση κάποιου αγάλματος στο κέντρο, σύντομα καλύφθηκαν με καμπυλωτές πλάκες από υμήττειο μάρμαρο, προφανώς διότι το μεγάλο βάρος της υπερκείμενης κωνικής στέγης απειλούσε την στατικότητα του κτιρίου. Ο θριγκός (ανωδομή) του μνημείου διαρθρώνεται σε ιωνικό επιστύλιο και ανάγλυφη ζωφόρο με παραστάσεις παρμένες από τον διονυσιακό μύθο (ο Διόνυσος, με τη βοήθεια των Σατύρων, τιμωρεί τους πειρατές που τον είχαν αιχμαλωτίσει μεταμορφώνοντάς τους σε δελφίνια). Τη μονολιθική φολιδωτή στέγη επιστέφει τρίπλευρο κιονόκρανο διακοσμημένο με έλικες, επί του οποίου ήταν τοποθετημένος ο χορηγικός τρίποδας που κέρδισε ο Λυσικράτης. pic Στην περίοδο της Τουρκοκρατίας (1669), το μνημείο με τον περιβάλλοντα χώρο του του ενσωματώθηκε στη μονή των Καπουτσίνων, στην οποία φιλοξενήθηκε αργότερα ο Λόρδος Βύρων, ο Σατωμπριάν και άλλοι. Με εξαίρεση το μνημείο του Λυσικράτους, όλα τα κτίσματα της μονής καταστράφηκαν το 1824 από τον Ομέρ Πασά. tripodwn7 Η οδός Τριπόδων παραμένει μέχρι σήμερα ένας πολυσύχναστος δρόμος στην καρδιά της ομορφότερης γειτονιάς της Αθήνας και συνεχίζει να γράφει την ιστορία του. Είναι επίσης ο δρόμος όπου βρισκόταν το κινηματογραφικό σπίτι του ζεύγους Κοκοβίκου (Γιώργος Κωνσταντίνου και Μάρω Κοντού), από την ταινία «Η δε γυνή να φοβήται τον άνδρα». tripodwn10 Το σπίτι του… ζεύγους Κοκοβίκου από τη διάσημη ασπρόμαυρη ελληνική ταινία, που βρίσκεται στην Πλάκα, στην οδό Τριπόδων 32 Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Καθημερινή» το 2003, ο αρχιτέκτονας K. N. Καζαμιάκης, στη μελέτη του οποίου στηρίχθηκε η νέα διαμόρφωση του αρχαιολογικού χώρου της πλατείας Λυσικράτους, δήλωνε: «εκτιμώ ότι η οδός Τριπόδων είναι ο σημαντικότερος προχριστιανικός δρόμος όλων των εποχών. Σκεφτείτε το: είναι ο δρόμος του θεάτρου, της φιλοσοφίας, της αρχιτεκτονικής, της σκέψης. Είναι και κάτι ακόμα που μας βοηθάει να καταλάβουμε τη σημασία της: η οδός Τριπόδων δεν έγινε για να εξυπηρετήσει την κυκλοφορία της πόλης». tripodwn1 tripodwn5 tr3 tripodwn8 tripodwn11 tripodwn12 tripodwn13 tr5 Σχέδιο της Ακροπόλεως. Γύρω της διαγράφεται η πορεία του Περιπάτου, που περιέτρεχε τον ιερό βράχο στο ύψος της βάσης του. (Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών)



Από την οδό της δόξας στην αρχαία Ελλάδα, στη σημερινή Πλάκα



Ο δρόμος στο κέντρο της Αθήνας που υπάρχει εδώ και 25 αιώνες


«Έστι δε οδός από του πρυτανείου καλουμένη Τρίποδες∙ αφ’ ου καλούσι το χωρίον, ναοί όσον ες τούτο μεγάλοι και σφισιν εφεστήκασι τρίποδες, χαλκοί».
Τα λόγια αυτά χρησιμοποιεί ο Παυσανίας στο «Ελλάδος Περιήγησις» για την πολυσύχναστη οδό Τριπόδων της αρχαίας Αθήνας, την αποκαλούμενη και αρχαία οδό της δόξας. Κι αυτό διότι κατά μήκος της οι χορηγοί νικητές των θεατρικών αγώνων ύψωναν μνημεία, επάνω στα οποία τοποθετούσαν τους τρίποδες που κέρδιζαν οι τριλογίες τις οποίες χρηματοδοτούσαν. Κάτι δηλαδή σαν τη σημερινή Λεωφόρο της Δόξας του Λος Άντζελες, θα μπορούσε να πει κανείς, αλλά πολύ σπουδαιότερο.
Επρόκειτο για έναν δρόμο πλάτους περίπου 6,5 μέτρων, όπου περπατούσαν οι Αθηναίοι πριν από 25 ολόκληρους αιώνες προκειμένου να φτάσουν στο Θέατρο του Διονύσου και να παρακολουθήσουν τα αξεπέραστα αριστουργήματα του Αισχύλου, του Σοφοκλή, του Ευρυπίδη, του Αριστοφάνη και των άλλων τραγωδών και κωμωδών του «χρυσού αιώνα».
Σήμερα υπάρχει ένα μικρό πλακιώτικο δρομάκι που φέρει το ίδιο όνομα. Η σύγχρονη οδός Τριπόδων στην Πλάκα αποτελεί έναν από τους αρχαιότερους δρόμους της Αθήνας και η χρήση της συνεχίζεται σχεδόν στον ίδιο άξονα από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Μάλιστα σε υπόγεια και αυλές ακινήτων επί της σημερινής οδού Τριπόδων έχουν βρεθεί τμήματα των χορηγικών μνημείων της αρχαιότητας.
Η αρχαία οδός των Τριπόδων συνέδεε την Αρχαία Αγορά με το Ιερό και το Θέατρο του Διονύσου. Πήρε το όνομά της από τα δεκάδες μικρά κτίσματα που υπήρχαν εκτεθειμένα κατά μήκος και εκατέρωθέν της και έφεραν επάνω τους χάλκινους τρίποδες-έπαθλα χορηγών (χρηματοδοτών-παραγωγών) νικηφόρων θεατρικών και μουσικών αγώνων. Κατά τον 5ο αιώνα π.Χ. ήταν στημένοι πάνω σε ορθογώνιες βάσεις, ενώ τον 4ο αιώνα π.Χ. σε πιο περίτεχνα κτίσματα, συνήθως σε μορφή μικρού ναού.

Η οδός των Τριπόδων και τα χορηγικά μνημεία


tr4
Τοπογραφικό σχέδιο της Αγοράς και των περιχώρων της. Βορείως του Περιπάτου και σε επίπεδο χαμηλότερο από αυτόν διαγράφεται η πορεία της Οδού Τριπόδων, που εκτεινόταν από το τέμενος του Διονύσου Ελευθερέως έως το Πρυτανείον της Αγοράς. (Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών)

Χάρη σε ορισμένες νομοθετικές ρυθμίσεις που έκανε ο Κλεισθένης το 508/7 π.Χ., μετά τη διαίρεση των Αθηναίων πολιτών σε δέκα φυλές, λειτούργησε συστηματικά ο θεσμός της χορηγίας. Η χορηγία ήταν μια από τις λειτουργίες, η οποία υποχρέωνε τους εύπορους πολίτες κάθε φυλής να αναλαμβάνουν με έξοδά τους την προετοιμασία ενός χορού για τους διθυραμβικούς ή δραματικούς αγώνες σε διάφορες εορτές της πόλης, κυρίως όμως τα Μεγάλα ή εν Άστει Διονύσια, προς τιμήν του Διονύσου Ελευθερέως.
Ο νικητής χορηγός, εκπροσωπώντας τη φυλή του, έπαιρνε από την πολιτεία ως βραβείο έναν τρίποδα, τον οποίο με δαπάνη του έστηνε επάνω σε ένα μνημείο, που θα έφερε την κατάλληλη επιγραφή, σύμφωνα με το άρθρο «Η οδός Τριπόδων και τα χορηγικά μνημεία στην αρχαία Αθήνα», της αρχαιολόγου Άλκηστις Χωρέμη-Σπετσιέρη από το «The Archaeology of Athens and Attica under the democracy: proceedings of an international conference celebrating 2500 years since the birth of democracy in Greece, held at the American School of Classical Studies at Athens, December 4-6, 1992».
tripodwn3Οι τρίποδες ήταν χάλκινοι, καμιά φορά επίχρυσοι ή επάργυροι, και στήνονταν ψηλά, επάνω σε απλές ορθογώνιες βάσεις τον 5ο αιώνα π.Χ., σε πιο περίτεχνες τον 4ο αιώνα π.Χ. Χορηγικά μνημεία ανεγείρονταν στον χώρο γύρω από το Διονυσιακό Θέατρο, αλλά κυρίως σε έναν από τους επισημότερους δρόμους της αρχαίας Αθήνας, την οδό των Τριπόδων ή απλά Τρίποδες, που πήρε το όνομά της από τους χορηγικούς τρίποδες. Σύμφωνα με τον Παυσανία, ο δρόμος ξεκινούσε από το Πρυτανείο, που κατά τους περισσότερους μελετητές, πρέπει να βρισκόταν στη Β. κλιτύ, παρέκαμπτε την Α. κλιτύ της Ακρόπολης, σε μήκος 800 μέτρων κατά το υπολογισμό του Τραυλού και κατέληγε στο ιερό του Διονύσου στη Ν. κλιτύ, ΝΔ από το Ωδείο του Περικλέους.
Πρόκειται για πολύ παλιό δημόσιο δρόμο που συνέδεε δύο διονυσιακά ιερά: το ένα στην πλατεία της Αρχαίας Αγοράς, όπου τον 6ο αιώνα π.Χ. γίνονταν και δραματικοί αγώνες, με το ιερό του Διονύσου Ελευθερέως στη Ν. κλιτύ της Ακρόπολης, όπου επίσης διεξάγονταν δραματικοί αγώνες από τον 6ο αιώνα π.Χ., αλλά ιδίως τον 5ο αιώνα π.Χ., αφού ιδρύθηκε εδώ το Διονυσιακό Θέατρο για τον σκοπό αυτό.

tr1
Από το άρθρο της Άλκηστις Χωρέμη-Σπετσιέρη

Αν και δεν παραδίδεται από τις πηγές η ακριβής πορεία που ακολουθούσαν τα Μεγάλα Διονύσια, δεν αποκλείεται να ακολουθούσαν την οδό Τριπόδων, όπως μπορεί να υποθέσει κανείς με βάση ορισμένες φιλολογικές πληροφορίες. Συγκεκριμένα, ο Ξενοφών αναφέρει χορούς γύρω από βωμούς και ιερά, ιδίως των 12 θεών, στην Αγορά, κατά τις πομπές των Μεγάλων Διονυσίων, χωρίς όμως να διευκρινίζει ποιες πομπές εννοεί.
Με την καθιέρωση του εθίμου της ανεγέρσεως χορηγικών μνημείων από τον 5ο αιώνα π.Χ. και μετά, ιδίως τον 4ο αιώνα π.Χ., η οδός των Τριπόδων διαμορφώθηκε κατάλληλα με αναλήμματα και πλαισιώθηκε σταδιακά από τα λαμπρά μνημεία σε σχήμα ναού με τους περίτεχνους χάλκινους τρίποδες και τα γλυπτά μεγάλων καλλιτεχνών, τα οποία σώζονταν ως τις μέρες του Παυσανία. Έτσι εκτός από σημαντική πομπική οδός, έγινε και χώρος περιπάτου και αναψυχής, όπως μας πληροφορεί ο Αθήναιος.

tr2
Από το άρθρο της Άλκηστις Χωρέμη-Σπετσιέρη

Το έθιμο της ανεγέρσεως χορηγικών μνημείων συνεχίστηκε επί μακρόν, όχι μόνο στην οδό των Τριπόδων στη Β. κλιτύ, όπου τα είδε ο Παυσανίας, αλλά και στο συνεχόμενο με αυτή τμήμα της οδού Παναθηναίων, όπως μαρτυρούν μνημεία και χορηγικές επιγραφές που βρέθηκαν στην Αρχαία και τη Ρωμαϊκή Αγορά. Αυτό μαρτυρεί πόσο έντονα διατηρήθηκε αφενός η ανάμνηση του αρχικού χώρου της τέλεσης των δραματικών αγώνων στην Αγορά και αφετέρου η σημασία της οδού των Τριπόδων ως επίσημου δρόμου, που συνδέει δύο τόσο σημαντικούς για την πολιτιστική ιστορία της αρχαίας Αθήνας χώρους, τον χώρο όπου γεννήθηκε η δημοκρατία με τον χώρο όπου γεννήθηκε το αρχαίο δράμα.

Το χορηγικό μνημείο του Λυσικράτους

tripodwn6
Ένα χορηγικό μνημείο που σώζεται στις μέρες μας κατά μήκος της αρχαίας Τριπόδων, διατηρείται σε αρκετά καλή κατάσταση στο δυτικό όριο της οδού. Πρόκειται για το Χορηγικό Μνημείο του Λυσικράτους, το οποίο ανεγέρθη με αφορμή τη νίκη του (κατάκτηση του πρώτου βραβείου) σε αγώνα διθυράμβων το έτος 335/4 π.Χ., όπως μας πληροφορεί η αφιερωματική επιγραφή που είναι χαραγμένη στην εμπρόσθια πλευρά. Σύμφωνα με το έργο «Αρχαιολογία της πόλης των Αθηνών» του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, αποτελείται από μικρών διαστάσεων κυλινδρικό κιονοστήριχτο θολωτό οικοδόμημα κορινθιακού ρυθμού, που εδράζεται σε ψηλό τετράγωνο βάθρο (μήκους 3 μ. και ύψους 4 μ.).
tripodwn9
Οι κίονες, κατασκευασμένοι από πεντελικό μάρμαρο, συνιστούν την πρωιμότερη χρήση κορινθιακού ρυθμού στο εξωτερικό ενός κτίσματος· τα μεταξύ τους διάκενα, που αρχικά σχεδιάσθηκαν ώστε να παραμείνουν ανοιχτά με σκοπό την έκθεση κάποιου αγάλματος στο κέντρο, σύντομα καλύφθηκαν με καμπυλωτές πλάκες από υμήττειο μάρμαρο, προφανώς διότι το μεγάλο βάρος της υπερκείμενης κωνικής στέγης απειλούσε την στατικότητα του κτιρίου. Ο θριγκός (ανωδομή) του μνημείου διαρθρώνεται σε ιωνικό επιστύλιο και ανάγλυφη ζωφόρο με παραστάσεις παρμένες από τον διονυσιακό μύθο (ο Διόνυσος, με τη βοήθεια των Σατύρων, τιμωρεί τους πειρατές που τον είχαν αιχμαλωτίσει μεταμορφώνοντάς τους σε δελφίνια). Τη μονολιθική φολιδωτή στέγη επιστέφει τρίπλευρο κιονόκρανο διακοσμημένο με έλικες, επί του οποίου ήταν τοποθετημένος ο χορηγικός τρίποδας που κέρδισε ο Λυσικράτης.
pic
Στην περίοδο της Τουρκοκρατίας (1669), το μνημείο με τον περιβάλλοντα χώρο του του ενσωματώθηκε στη μονή των Καπουτσίνων, στην οποία φιλοξενήθηκε αργότερα ο Λόρδος Βύρων, ο Σατωμπριάν και άλλοι. Με εξαίρεση το μνημείο του Λυσικράτους, όλα τα κτίσματα της μονής καταστράφηκαν το 1824 από τον Ομέρ Πασά.
tripodwn7
Η οδός Τριπόδων παραμένει μέχρι σήμερα ένας πολυσύχναστος δρόμος στην καρδιά της ομορφότερης γειτονιάς της Αθήνας και συνεχίζει να γράφει την ιστορία του. Είναι επίσης ο δρόμος όπου βρισκόταν το κινηματογραφικό σπίτι του ζεύγους Κοκοβίκου (Γιώργος Κωνσταντίνου και Μάρω Κοντού), από την ταινία «Η δε γυνή να φοβήται τον άνδρα».

tripodwn10
Το σπίτι του… ζεύγους Κοκοβίκου από τη διάσημη ασπρόμαυρη ελληνική ταινία, που βρίσκεται στην Πλάκα, στην οδό Τριπόδων 32

Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Καθημερινή» το 2003, ο αρχιτέκτονας K. N. Καζαμιάκης, στη μελέτη του οποίου στηρίχθηκε η νέα διαμόρφωση του αρχαιολογικού χώρου της πλατείας Λυσικράτους, δήλωνε: «εκτιμώ ότι η οδός Τριπόδων είναι ο σημαντικότερος προχριστιανικός δρόμος όλων των εποχών. Σκεφτείτε το: είναι ο δρόμος του θεάτρου, της φιλοσοφίας, της αρχιτεκτονικής, της σκέψης. Είναι και κάτι ακόμα που μας βοηθάει να καταλάβουμε τη σημασία της: η οδός Τριπόδων δεν έγινε για να εξυπηρετήσει την κυκλοφορία της πόλης».
tripodwn1
tripodwn5
tr3
tripodwn8
tripodwn11
tripodwn12
tripodwn13

tr5
Σχέδιο της Ακροπόλεως. Γύρω της διαγράφεται η πορεία του Περιπάτου, που περιέτρεχε τον ιερό βράχο στο ύψος της βάσης του. (Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών)
http://www.newsbeast.gr/


Οι κομπογιαννίτες πήραν το όνομα τους επειδή έδεναν στο λαιμό τους μαντήλι με κόμπους.





Ποια ήταν τα γιατροσόφια για τον πυρετό και την καταπολέμηση της φαλάκρας; 
Η λέξη κομπογιαννίτης σήμερα σημαίνει τον άνθρωπο που προσφέρει ιατρικές υπηρεσίες χωρίς να έχει σπουδάσει ή και, σκωπτικά, τον ακατάρτιστο γιατρό που υποπίπτει σε σοβαρά επιστημονικά σφάλματα. Δημιουργήθηκε από το ρήμα «γιαίνω», δηλαδή θεραπεύω, και το ουσιαστικό «κόμπος», και αναφερόταν στους πρακτικούς γιατρούς που θεράπευαν με πατροπαράδοτους τρόπους. Οι κομπογιαννίτες φορούσαν στον λαιμό τους ένα μεγάλο μαντήλι που το έδεναν σε κόμπους. Στον κάθε κόμπο τοποθετούσαν και από ένα βότανο. Από τα βότανα αυτά δημιούργησαν τς συνταγές τους για τις διάφορες παθήσεις. Γιατροσόφια Κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας  οι περισσότεροι γιατροί στον ελλαδικό χώρο ήταν Κρητικοί και Εβραίοι, σπουδαγμένοι στην Πάδοβα. Όταν ο ασθενής είχε πυρετό, τον συμβούλευαν να αποφεύγει τα λιπαρά και να κάνει αυστηρή δίαιτα. Σε πυρετό που διαρκούσε δεκαπέντε μέρες πρόσφεραν στον ασθενή μόλις δύο ελαφρές πανάδες (ψίχα λιωμένη σε ζεστό νερό και λίγη ζάχαρη) ή δύο σούπες ρύζι. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα οι ασθενείς να μένουν πετσί και κόκαλο. Αν ο άρρωστος υπέφερε από πονοκεφάλους, γνωμάτευαν ότι είχε «αερικό» και τον συμβούλευαν να καλέσει τον παπά, για να του διαβάσει εξορκισμούς και να του ραντίσει το στρώμα με αγιασμένο νερό. Η συνταγή για φαλάκρα 
Οι φαρμακοτρίφτες επινοούσαν κάθε είδους συνταγή για τις αρρώστιες. Φαίνεται ότι και η φαλάκρα ήταν για τους άντρες σπουδαίο πρόβλημα, που τους απασχολούσε ιδιαίτερα. Για να κατασκευαστούν οι αλοιφές που υποτίθεται ότι τη θεράπευσαν, έπρεπε να βρεθούν σπάνιες και περίεργες πρώτες ύλες. Για παράδειγμα, μια συνταγή για την τριχοφυϊα , που προέρχεται μάλιστα από το Άγιο Όρος, προέβλεπε αλοιφές που ως πρώτη ύλη είχαν βδέλλες ψητές, φλούδα φτελιάς, απήγανο, αχινούς, σαύρες και ρίζες από καλάμι, μέλι και ξίγκι από λούτσο.




 Εμβόλιο για την ευλογιά 


Η σύζυγος του Άγγλου πρεσβευτή Μόνταγκιου στην Κωνσταντινούπολη (1716-1717) έκπληκτη αναφέρει σε επιστολή της ότι η μάστιγα της ευλογιάς, που θανάτωνε πλήθος ανθρώπων στη Δύση, αντιμετωπιζόταν με επιτυχία στην Πόλη με εμβολιασμό. Αυτός γινόταν τον Σεπτέμβριο, όταν σταματούσαν οι ζέστες ως εξής: Σε κάποιο σπίτι συγκεντρώνονταν 15-20 άτομα και εκεί μια γριά ερχόταν με ένα καρυδότσουφλο γεμάτο πύον από φουσκάλες ευλογιάς ήπιας μορφής. Με μια βελόνα χάραζε καθέναν σε 4-5 σημεία του σώματος του και έβαζε στην αμυχή όσο πύον κολλούσε στη μύτη της βελόνας. Η μέθοδος είχε απόλυτη επιτυχία και γι’αυτό η λαίδη Μόνταγκιου εμβολίασε τον γιο και την κόρη της και φρόντισε να εισαχθεί η μέθοδος αυτή και στην Αγγλία.... 

Διαβάστε όλο το άρθρο: http://www.mixanitouxronou.gr

Κυριακή, 23 Απριλίου 2017

1962 Ο Θόδωρος και το δίκαννο

Εν Αθήναις...η αυλή



Η αλήθεια είναι ότι πολλές φορές η αλληλοβοήθεια στην γειτονιά γινότανε
κουραστική.
Δεν κλείδωνε κανένας το δωμάτιο της αυλής και δεν θυμήθηκα να κουβαλάμε
 κλειδιά όταν λείπαμε.
Ήθελε αλάτι ή ζάχαρη η γειτόνισα άνοιγε την πόρτα σου και έμπαινε και έπερνε.
Και βέβαια πολλά τα ευτράπελα από αυτές τις εφόδους ειδικά όπου έμεναν
νέα ζευγάρια.
Την έπαθε μια την έπαθε δυό έβαζε και αυτός μια καρέκλα πίσω από την πόρτα
και έφευγε αναψοκοκκινισμένη από την ντροπή η φουριόζα γειτόνισα.
Από την άνοιξη στην αυλή ήταν καλύτερα τα πράγματα....
Κάτω από την μεγάλη ελιά που σήμερα αυτή απέμεινε από την αρχαιολογία
για να θυμίζει την παλιά αυλή.....έβαζαν ένα τραπεζομάντηλο και έτρωγαν
οι αυλικοί.
Ο καθένας την κατσαρόλα του και τα παιδιά είχαν το προνόμιο να διαλέξουν
μενού.
Αδέλφια ήταν στην ουσία μεταξύ τους....όλα κάτω από την ίδια στέγη.
Η υπαίθρια κουζίνα από την άνοιξη και μετά φιλοξενούσε τις γκαζιέρες 
και τα κατσαρολικά.
Ένας συγγενής συγκάτοικου δούλευε στις αποθήκες του ΙΚΑ και είχε φέρει
παλιές τάβλες από ξυλοκιβώτια για να αναλάβει την κατασκευή ο αδερφός
άλλου συγκάτοικου που ήταν μαραγκός.
Κάπως έτσι βολευότανε η κατάσταση και ο καιρός περνούσε και πάνω που
συνήθιζες αυτήν την υπέροχη μεγάλη οικογένεια.....την γειτονιά....τις αλάνες
στα αρχαία....τους φίλους....ερχότανε το φορτηγό για να σε μεταφέρει
σε άλλη....πάντα λίγα λεπτά από την Ομόνοια όπως έλεγε παλιά διαφήμιση.


Πίσω στα παλιά

31 εξαιρετικά σπάνιες φωτογραφίες από την Ελλάδα του χτες










Τα χρόνια πέρασαν οι φωτογραφίες όμως είναι 

πάντα εδώ για να μας θυμίζουν 


τα γεγονότα και τις στιγμές. Σε αυτές τις 31 σπάνιες φωτογραφίες θα δούμε μια άλλη
 Ελλάδα πιο απλή, πιο όμορφη. Την Ελλάδα του χτες.
Όλες οι φωτογραφίες είναι από την εξαιρετική σελίδα στo facebook «Μία φωτογραφία 
χίλιες λέξεις» που σας προτείνουμε να ακολουθήσετε.

Μίκης Θεοδωράκης και Γιώργος Ζαμπέτας στην Πλάκα το 1962. Ηταν η εποχή 

της συνεργασίας τους στο θεατρικό έργο του Ιάκωβου Καμπανέλλη 

“Η γειτονιά των αγγέλων”και στην θεατρική επιθεώρηση “Ομορφη πόλη”.

Οικογένεια σε προσφυγικό σπίτι στη Δραπετσώνα το 1951

Η γνωστή φωτογραφία του Δημήτρη Χαρισιάδη στην άγνωστη έγχρωμη 

της έκδοση,το 1951

Η Τζένη Καρέζη στην Πλάκα

Το πολύτιμο απόκτημα, ένα ξύλινο αυτοκινητάκι. Κάπου στην Ελλάδα 

το 1948.

Στην Σκόπελο το 1958

Αθήνα,5 Ιουνίου 1969. Πλάκα,οδός Αδριανού. Θέα προς την Αρχαία

 Αγορά και τον ναό του Ηφαίστου.Τα σπίτια αυτά δεν υπάρχουν πλέον.

Κατεδαφίστηκαν για τις ανάγκες των ανασκαφών.

Η Σοφία Λώρεν το 1957,όταν βρισκόταν στην Ελλάδα για τα γυρίσματα 

της ταινίας “Το παιδί και το δελφίνι”

Στην Σκύρο, γαμήλια φωτογραφία το 1928.

  Μια παρέα στην Μύκονο το 1958

Μία γλυκιά εικόνα από την Μάνη,την δεκαετία ’70

Σχολική τάξη στην Όλυμπο Καρπάθου το 1964

Στην Ήπειρο το 1965

Σαντορίνη, δεκαετία ’20

Βόλτα στους Αέρηδες, στην Πλάκα το 1978

Λίμνη των Ιωαννίνων 1950


Κρήτη, Άγιος Νικόλαος το 1920

Παιδιά από την Κλεισούρα Καστοριάς αρχές 20ου αιώνα

Στην σειρά τα τρόλεϊ στη Πατησίων, το 1979 Αθήνα 1963-4.

Ενα σουβλάκι κόστιζε 3 δραχμές.

Παιδιά έστησαν τον χορό δίπλα σε ανεμόμυλο στην Μύκονο το 1935.

Κάπου στην Ελλάδα το 1957

Χταπόδια στις καρέκλες, χταπόδια στις ταράτσες. Νάουσα Πάρου,1975

Κέρκυρα 1970, παραλία Ερμόνων

Μύκονος, 1950-1955

Γύρω γύρω όλοι στην Αθήνα του 1948

Επιστρέφοντας από το σχολείο,1948. Κάπου στην Ελλάδα.

Το κοριτσάκι με την κότα του κάπου στην Ελλάδα το 1946

Ναύπλιο, Μπούρτζι, το 1936

Ετοιμασίες για την ημέρα του Πάσχα στην Πάρο, 1965-1975

Στην μονή Αγ.Τριάδας στα Μετέωρα,1952


Πηγή
http://kirakatina.gr