Κυριακή, 9 Οκτωβρίου 2016

'Αγιοι Απόστολοι του Σολάκη, Αρχαία Αγορά Αθήνας.



Βρίσκεται στην αρχαία αγορά, στην επονομαζόμενη μέχρι τις 
αρχές του 1930 συνοικία «Βρυσάκι», καθώς υπήρχαν πολλές βρύσες 
στην εν λόγω περιοχή.


Πολλές εκκλησίες που βρίσκονταν στον χώρο κατεδαφίστηκαν
 κατά την διάρκεια των ανασκαφών που ξεκίνησαν από την 
Αμερικανική Σχολή κλασικών Σπουδών στην δεκαετία του 1930 
και ολοκληρώθηκαν το 1956, όταν περατώθηκε η αναστύλωση
 της στοάς του Αττάλου. Η εκκλησία των Αγίων Αποστόλων 
είναι η μόνη που σώθηκε και αναστηλώθηκε στην αρχική της μορφή, 
καθώς αφαιρέθηκαν όλες οι μεταγενέστερες προσθήκες που είχαν
 γίνει στο κτήριο.

Πρόκειται για μεσο - βυζαντινό ναό μεγάλης ιστορικής αξίας, 
τον πρώτο του επονομαζόμενου Αθηναϊκού ρυθμού. 

















Είναι σημαντικό μνημείο για τη μετέπειτα εξέλιξη της βυζαντινής 
αρχιτεκτονικής, επειδή αποτελεί επιτυχή συνδυασμό απλού
 τετρακίονου και σταυροειδούς εγγεγραμμένου κτιρίου. 
Η δομή του ναού αποτελείται από έναν τετρακίονο σταυροειδές
 χώρο που καλύπτεται από τρούλο. 

Οι τέσσερις άκρες του σταυρού καταλήγουν σε ημικυκλικές κόγχες.
 Μεταξύ των κογχών υπάρχει ίσος αριθμός μικρότερων κογχών,
 οι οποίες δίνουν μία αίσθηση ενότητας στο εσωτερικό του ναού. 
Η προσθήκη του νάρθηκα στον κυρίως ναό είναι επίσης καινοτόμος 
καθώς η δυτική κόγχη του ναού και οι δύο μικρότερες σε 
κάθε πλευρά ενώνονταν με τον νάρθηκα, ο οποίος έχει το σχήμα
 του γράμματος Π



Ο ναός στην αρχική του μορφή οικοδομήθηκε μεταξύ του τελευταίου 
τετάρτου του 10 ου και μέσα 12 ου αιώνα.

Ανήκει στο τύπο του απλού τετρακιόνιου σταυροειδούς 
εγγεγραμμένου ναού. Στην βόρεια και την νότια πλευρά του
ναού υπάρχουν κόγχες κατά τον αγιορείτικο τύπο. Στη δυτική πλευρά
 υπάρχουν τρεις θύρες που κοσμούνται με αβαθείς κόγχες, 
πλαισιωμένες από τόξα οδοντωτών ταινιών. Τα παράθυρα του ναού
 είναι δίβολα.

Το εσωτερικό σχήμα του ναού πιθανότατα υποδηλώνει πως
 αρχικά χρησιμοποιήθηκε ως Βαπτιστήριο. Σε αυτό συνηγορεί και
 η μαρμάρινη κολυμβήθρα με τον ανάγλυφο πλεκτό σταυρό,
 η οποία βρέθηκε στο χώρο του ναού και σήμερα κοσμεί 
το προαύλιο του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου της Αθήνας.


Το εσωτερικό του Ναού το 1954
Το εσωτερικό του Ναού σήμερα

Το εκκλησάκι του Αγίου Σπυρίδωνος















Νοτιότερα του Βαπτιστηρίου από τον 9ο ήδη αιώνα υπήρχε 
ο ναός της Υπαπαντής, καθώς και ένας βυζαντινός οικισμός ο οποίος 
αναπτύχθηκε εκεί την ίδια εποχή. Γύρω στο 1000 μ.Χ. το 
Βαπτιστήριο τροποποιήθηκε σε σταυροειδή ναό, με την προσθήκη 
τρούλου ο οποίος στηρίζεται σε 4 κίονες με ρωμαϊκά κιονόκρανα,
 και με την επέκταση δυτικά επιμήκους νάρθηκα. Το 1877 ο ναός
 επισκευάστηκε και επεκτάθηκε δυτικά.

Στις 12 Φεβρουαρίου 1954 αποφασίστηκε από το Υπουργείο 
Πολιτισμού να κατεδαφιστούν όλες οι νεώτερες οικοδομικές 
παρεμβάσεις που είχαν γίνει στο σπουδαίο αυτό μνημείο και 
στις 3 Σεπτεμβρίου 1956 ολοκληρώθηκε η αναστήλωση και 
η επιστροφή του στην αρχική του μορφή του ναού των Αγίων 
Αποστόλων.

Όσες από τις παλαιές τοιχογραφίες του ναού ήταν σε καλή
 κατάσταση συντηρήθηκαν, ενώ μεταφέρθηκαν από το κοντινό
 ναϋδριο του Αγίου Σπυρίδωνος τοιχογραφίες του 17ου αιώνα
 οι οποίες εντοιχίστηκαν στο νάρθηκα της εκκλησίας των Αγίων 
Αποστόλων.





Οι Άγιοι Απόστολοι το 1890















Η εκκλησία των αγίων Αποστόλων αποτελούσε ζωντανή ενορία
 ως το 1931 οπότε οι ανασκαφές στην Αρχαία Αγορά οδήγησαν 
στην κατάργηση του οικισμού της Βλασσαρούς και των γύρω
 συνοικιών (ευρύτερη περιοχή σημερινής Αρχαίας Αγοράς). 
 Το όνομα Σολάκη πιθανώς αναφέρεται στην επιφανή οικογένεια
 του Σολάκη, της οποίας η κατοικία γειτνίαζε με το ναό των 
Αγίων Αποστόλων και φέρεται να χρηματοδότησε τμήμα 
των μεταγενέστερων εργασιών αναστύλωσης του ναού. 

Σήμερα η εκκλησία των Αγίων Αποστόλων είναι χαρακτηρισμένη
 ως προστατευόμενο βυζαντινό μνημείο και λειτουργείται μία φορά 
κάθε χρόνο, την ημέρα της σύναξης των 12 Αποστόλων, 30 Ιουνίου.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου