Τετάρτη, 22 Φεβρουαρίου 2017

Ο Φανοστάτης της πλατείας Εξαρχείων


Έχουν υποστεί φθορές από συγκρούσεις, δακρυγόνα και καπνούς, τα έχουν βανδαλίσει, τα έχουν βάψει σε διάφορα χρώματα (πρόσφατα το ένα το έκαναν ροζ), έχουν περάσει σοβαρές περιπέτειες, τα έχουν απομακρύνει από το βάθρο τους για να τα συντηρήσουν (και έγινε χαμός επειδή ορφάνεψε η πλατεία), έχουν αγαπηθεί όσο λίγα αγάλματα αυτής της πόλης, έχουν γίνει σύμβολο μιας ολόκληρης περιοχής και μάρτυρες αμέτρητων γεγονότων -που μπορούν να γεμίσουν τόμους στην καταγραφή της ιστορίας της πλατείας Εξαρχείων. 

Οι «Τρεις Έρωτες» στέκονται στη θέση τους στο κέντρο της πλατείας από τις αρχές του προηγούμενου αιώνα, για περισσότερα από εκατό χρόνια, (από το 2009 αγναντεύουν τις γύρω πολυκατοικίες από λίγο ψηλότερο βάθρο για να είναι δυσκολότερο να γίνουν στόχος βανδαλισμού). Δεν ξέρω γιατί ονομάστηκαν «έρωτες», ίσως επειδή πάντα συνδέονταν με τη ρομαντική πλευρά της πλατείας, στη βάση τους έχουν γίνει άπειρα ερωτικά ραντεβού κι έχουν γεννηθεί ένα σωρό σχέσεις, ίσως επειδή είναι από τα πιο όμορφα αγάλματα της Αθήνας –κι ας μην πρόκειται ακριβώς για άγαλμα. 


Στην πραγματικότητα είναι ένας ορειχάλκινος φανοστάτης, ένας μεταλλικός στύλος που τον στολίζει μια σύνθεση από τρία αγοράκια που περιστρέφονται γύρω του (τρεις ολόσωμες παιδικές φιγούρες ύψους 1,30 μ., με στεφάνια στα μαλλιά). Στα χέρια τους κρατούν το πρώτο ένα αγγείο, το άλλο ένα έγχορδο μουσικό όργανο και το τρίτο ένα κοχύλι, ενώ ανάμεσά τους περιπλέκεται πολύπτυχο ύφασμα, καλύπτοντας ταυτόχρονα τα γυμνά σημεία τους. Την μπαρόκ σύνθεση συμπληρώνουν φυτικά διακοσμητικά και επαναλαμβανόμενα κυκλικά θέματα.

 Δεν είναι γνωστό πότε ακριβώς τοποθετήθηκαν στην πλατεία και κανείς δεν μπορεί να επιβεβαιώσει ποιος τα έχει φτιάξει. Χαμηλά στη μεταλλική βάση του γλυπτού υπάρχει η υπογραφή: A. DURENNE / Fondeur à Paris, δεν δηλώνει όμως το όνομα του καλλιτέχνη, αλλά του χυτηρίου που κατασκευάστηκαν. Το υλικό που είναι φτιαγμένα είναι ένα κράμα χαλκού, ενώ –σύμφωνα με την κ. Ζέττα Αντωνοπούλου που έχει κάνει μια εξαιρετική μελέτη για τα γλυπτά της Αθήνας (Τα Γλυπτά της Αθήνας, Υπαίθρια Γλυπτική 1834-2004, Εκδόσεις Ποταμός)- «δεν αποκλείεται και η χρήση χυτοσιδήρου σε κάποια τμήματα». 

«Πρόκειται για έργα φιλοτεχνημένα στη Γαλλία» γράφει. «Η γνησιότητα της υπογραφής του χαλκοχύτη A. DURENNE στη μεταλλική βάση των φανοστατών, θα πρέπει να εξεταστεί. [Το χυτήριο του Antoine Durenne (1822-1895), στο Sommevoire, λειτούργησε από το 1855. Ειδικευόταν στη χύτευση γλυπτών και διακοσμητικών έργων τέχνης]. Στην περίπτωση που είναι γνήσια, η χρονολογία κατασκευής τους τοποθετείται μετά το 1900, καθώς παλιότερα το χυτήριο δούλευε αποκλειστικά με χυτοσίδηρο. Σημειώνουμε επίσης την ομοιότητα των μεταλλικών φανοστατών, ως προς τη θεματολογία και την μπαρόκ τεχνοτροπία, με τους γιγάντιους μεταλλικούς φανοστάτες που βρίσκονται στη γέφυρα της Αλεξάνδρας στο Παρίσι (Pont Alexandre III)». Εκτός από πιο μικρά, εδώ είναι και πιο σεμνά, στο Παρίσι είναι εντελώς γυμνά. 

Κι άλλοι τρεις έρωτες, μεγαλύτεροι (και γυμνοί) στη γέφυρα της Αλεξάνδρας στο Παρίσι.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου