Τρίτη, 18 Απριλίου 2017

Η κόκα-κόλα, ο Τομ και η χούντα




Κόκα Κόλα 1931
1931

Στην Ελλάδα του 1931 η κόκα-κόλα διαφημιζόταν ως τονωτικός χυμός φρούτων. Ερχόταν συσκευασμένη σε μπουκάλια κατευθείαν από τα εργοστάσια της Αμερικής.
Οι Έλληνες αναζήτησαν την κόκα-κόλα ως αναψυκτικό στις δεκαετίες του ’50 και κυρίως του ’60. Επειδή όμως δεν επιτρεπόταν η παρασκευή της, για προστασία της ντόπιας παραγωγής αναψυκτικών, έπιναν Μπιράλ και Ταμ-Ταμ. Ιδιαίτερα το Ταμ-Ταμ έμοιαζε πολύ στην εμφάνιση. Όσοι είχαν γνωστούς στην αμερικάνικη βάση του Ελληνικού, έπιναν καμιά φορά αυθεντική κόκα-κόλα κι ύστερα κρατούσαν το μπουκάλι για ενθύμιο και για φιγούρα. Όσοι είχαν λεφτά έπιναν κόκα-κόλα στου Zonar’s, που ο ιδιοκτήτης την έφερνε σε βαρέλια από την Αμερική.
Για να φτάσει η κόκα-κόλα στα ψυγεία των καταστημάτων και των σπιτιών χρειάστηκε ένας ελληνοαμερικάνος επιχειρηματίας (βίος και πολιτεία!) και μία δικτατορία.

ESSO Ελευθερία 20-10-1965
1965

Ο ελληνοαμερικανός επιχειρηματίας Τόμ Πάππας έκανε την εμφάνισή του στην Ελλάδα το 1962. Το διυλιστήριο της Esso Pappas στη Θεσσαλονίκη προέκυψε από συμβάσεις του Τομ Πάππας με την κυβέρνηση Καραμανλή για επενδύσεις πολλών εκατομμυρίων δολαρίων στην παραγωγή αμμωνίας και λιπασμάτων και κυρίως στη διύλιση πετρελαίου. Ίδρυσε την Esso Pappas και εξασφάλισε την προνομιακή εκμετάλλευση της εσωτερικής αγοράς καυσίμων.

ESSO 1964
1964

Η αντιπολίτευση κατάγγειλε τις συμβάσεις ως σκανδαλωδώς προνομιακές. Όταν ο Γεώργιος Παπανδρέου έγινε πρωθυπουργός, επέβαλε επαναδιαπραγμάτευση των συμβάσεων. Τότε ο Τομ Πάπας άρχισε να τον υπονομεύει για να τον ρίξει. Συγρόνως ο ΙΔΕΑ είχε καταστρώσει σχέδιο πραξικοπήματος, ενώ η CIA ευνοούσε την επιβολή στρατιωτικού καθεστώτος στην Ελλάδα.
Η χούντα επιβλήθηκε στις 21 Απριλίου 1967. Ο Τόμ Πάππας ήταν ένθερμος υποστηρικτής της. Δυο μήνες μετά το πραξικόπημα ήρθε στην Ελλάδα ανεπίσημα ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ρίτσαρντ Νίξον. Τον υποδέχτηκε ο Τομ Πάππας. Καμάρι οι χουντικοί! Ήταν η πρώτη προσωπικότητα που επισκεπτόταν την Ελλάδα μετά το πραξικόπημα. Το 1968 η χούντα παραχώρησε στον Τομ Πάπας την ποθούμενη άδεια για το εργοστάσιο εμφιάλωσης της κόκα-κόλας. Το 1969 ιδρύθηκε η Ελληνική Εταιρεία Εμφιαλώσεως 3Ε, που αναμείγνυε τη συμπυκνωμένη ύλη με νερό και γλυκαντικές ουσίες, εμφιάλωνε το αναψυκτικό και το διένειμε. Τον Αύγουστο η κόκα-κόλα μπήκε στην ελληνική αγορά.

Ο Τόμ με τις πλάτες της χούντας συνέχισε να κάνει μεγάλες μπίζνες στο Ελλάντα. Το 1971 έφερε τον κολλητό του Σπύρο Άγκνιου (άλλο μπουμπούκι!), αντιπρόεδρο των ΗΠΑ επί προεδρίας Νίξον, για επίσημη επίσκεψη. Χαρές οι χουντικοί! Πετάχτηκε ο Σπάιρος και μέχρι το χωριό του πατέρα του, τους Γαργαλιάνους, όπου τον υποδέχτηκαν με συγκίνηση, καμάρι και ζωηρές επευφημίες. Ας έκαναν κι αλλιώς! Την επόμενη χρονιά η χούντα απάλλαξε τον Τομ από την υποχρέωση που είχε αναλάβει με τη σύμβαση του 1962 να φτιάξει έξι αγροτοβιομηχανικές μονάδες σε διάφορα μέρη της χώρας.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου