Παρασκευή, 19 Μαΐου 2017

Η μικρή Βαυαρία και το τεστ... των αμνών


ΛΙΝΑ ΓΙΑΝΝΑΡΟΥ

Η προτομή του Οθωνα στο προαύλιο του Αγίου Λουκά.
ΕΤΙΚΕΤΕΣ:
Σαν τα ηλικιωμένα ζευγάρια που «τρώγονται» και από συνήθεια, Ελλάδα και Γερμανία διατηρούν σήμερα σχέσεις που, ελέω κρίσης, δοκιμάστηκαν. Ασφαλώς δεν ήταν πάντα έτσι. Πριν από περίπου 200 έτη, οι δύο λαοί είχαν, ιστορική αδεία, αναπτύξει στενούς δεσμούς. Και περίπου 1.000 κάτοικοι του Παλαιού Ηρακλείου, σκυταλοδρόμοι της παράδοσης, επικαλούνται... τις μνήμες των προγόνων τους.
Πρόκειται για τους απογόνους των Βαυαρών που εγκαταστάθηκαν το 1837 στην περιοχή, οι οποίοι δημιούργησαν οικογένειες και σταδιακά εξελληνίστηκαν. Οι σημερινοί Ελληνοβαυαροί διατηρούν το καθολικό δόγμα και τα βαυαρικά ονόματά τους, που με την πάροδο των χρόνων έχουν απλοποιηθεί: Πίτλιγγερ από Bittlinger, Βάγγερ από Wanger, Φιξ από Fuchs κ.ο.κ. Πολλοί δεν το γνωρίζουν, αλλά η περιοχή αποτελεί το «λίκνο» του καθολικισμού στην Αττική, έδρα ενορίας, έχει μονές, σχολεία, και το μοναδικό καθολικό κοιμητήριο.
Γιατί όμως στο Παλαιό Ηράκλειο; Σύμφωνα με τα θρυλούμενα, όταν ο Οθωνας εγκαταστάθηκε στην Αθήνα το 1834, αναζήτησε μια περιοχή για την εξοχική του κατοικία και την εγκατάσταση των οικογενειών της συνοδείας του. Η μέθοδος επιλογής έχει ενδιαφέρον. Λέγεται ότι διέταξε τους αυλικούς του να σφάξουν αρνιά και να τα κρεμάσουν σε δέντρα σε διάφορες περιοχές της Αττικής. Θα επέλεγε εκείνη όπου το αρνί θα σάπιζε αργότερα, αφού εκεί θα είχε λιγότερη υγρασία και γενικά καλύτερο κλίμα.
Τελικά, τα αρνιά σάπισαν με μεγαλύτερη καθυστέρηση στη σημερινή πλατεία Οθωνος του Ηρακλείου. Ετσι, το 1837, ο Οθωνας ιδρύει τη Βαυαρική Στρατιωτική Αποικία Ηρακλείου, με πρώτο διοικητή της τον Χριστόφορο Νέζερ, παππού του μεγάλου ηθοποιού. Εκεί εγκαθίστανται περί τα 33 άτομα, αυλικοί και μισθοφόροι, η μαγιά της σημερινής κοινότητας.
«Εγώ είμαι η 5η γενιά», λέει στην «Κ» ο 60χρονος Φίλιππος Βάγγερ, ενεργό μέλος της βαυαρικής κοινότητας Παλ. Ηρακλείου. «Ο πρώτος Βάγγερ ήταν αμπελουργός του Οθωνα, ενώ ο γιος μου είναι ο πρώτος χριστιανός ορθόδοξος της οικογένειας», προσθέτοντας: «Οι περισσότεροι συνεχίζουν να έχουν εδώ την περιουσία τους και τις δουλειές τους, αν και με τα χρόνια κάποιοι έφυγαν, εγκαταστάθηκαν στα βόρεια της Αττικής. Πάντως, διατηρούμε τους δεσμούς μας. Μεγάλο ρόλο παίζει και η ενορία του Αγ. Λουκά».
Ο καθολικός ναός του Αγ. Λουκά του Ευαγγελιστή άρχισε να χτίζεται το 1842, με χρηματοδότηση του πατέρα του Οθωνα, βασιλιά της Βαυαρίας Λουδοβίκου. Οι εργασίες ολοκληρώθηκαν το 1845, οπότε και έγινε ο δεύτερος καθολικός ναός που λειτούργησε στην Αττική (ο πρώτος είχε κτιστεί στον Πειραιά το 1839 από Συριανούς). Στον περίβολό του βρίσκεται το άγαλμα του Οθωνα, ενώ πολύ κοντά βρίσκεται και το καθολικό νεκροταφείο του Ηρακλείου. Το παλαιότερο και πλέον λιτό μνήμα είναι αυτό του Γεωργ. Ι. Φιξ, πατέρα του Ι. Φιξ, του πρώτου ζυθοποιού της Ελλάδας.
Το 1862 η «αποικία» μετρούσε περίπου 70 κατοίκους, ωστόσο με την εκθρόνιση του Οθωνα άρχισε να φυλλορροεί. Οι παλαιότεροι λένε ότι προκειμένου να μην εγκαταλειφθεί εντελώς ο οικισμός, ξεκίνησαν τα προξενιά με καθολικές κοπέλες της Σύρου. Τις επόμενες δεκαετίες εγκαθίστανται στο Ηράκλειο πολλές οικογένειες Ελληνοκαθολικών. Από την αρχή, οι Βαυαροί για να τιμήσουν τον τόπο έδιναν στα παιδιά τους αρχαιοελληνικά ονόματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, το λιπαντήριο αυτοκινήτων του Ηρακλείου «Ξενοφών Στάγγελ».
Σήμερα, περισσότερο απ’ όλα, την ένδοξη εποχή θυμίζει το κτήμα Φιξ, μια κατάφυτη έκταση 27 στρεμμάτων, όπου βρισκόταν η εξοχική κατοικία της οικογενείας, κτίσμα 600 τ.μ. νεοκλασικής - εκλεκτιστικής αρχιτεκτονικής, κτισμένο μεταξύ 1920 - 1930. Η δημοτική αρχή βρίσκεται σε επαφές με την οικογένεια για την απαλλοτρίωσή του.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου