Πέμπτη, 9 Ιουλίου 2020

Οι ιστορίες του παππού






Τα απογεύματα που βγαίναμε για παιχνίδι θα περνούσαμε από το τσαγκάρικο
του παππού για στραγάλια και καραμέλες τσάρλεστον.
Τα είχε σε βάζα υποτίθεται για πούλημα αλλά στην ουσία τα μοίραζε
στα παιδιά.
Θέλουμε ιστορία...του φωνάζαμε και εκείνος δεν μας χάλαγε χατίρι.
Φυσικά οι ιστορίες του θα ήταν από την πατρίδα του την Μ.Ασία αλλά
και από την Κατοχή.
Τον εμφύλιο τον είχε σβήσει από την μνήμη του επειδή τα παιδιά του
είχαν χωριστεί σε δύο στρατόπεδα.
Πόσες φορές μας είχε πεί για τους πεινασμένους που αρπάζανε 
τα γλυκά από τα χέρια
αυτών που μόλις τα είχαν αγοράσει από ζαχαροπλαστείο στα Χαυτεία.
Έφευγε από την Κατοχή και πήγαινε στην Σμύρνη....
Εκεί σκοτείνιαζε....δάκρυζε....οι Τσέτες σκότωναν αλύπητα ...Έλληνας
να ήταν και δεν είχε σημασία η ηλικία και το φύλο.
Άλλαζε κόπια γιατί είμαστε έτοιμοι να κλάψουμε και ξαναγύριζε
στην Κατοχή για να θυμηθεί ευτράπελο.
Είχε βρεί στην αγορά νωπές σαρδέλες ....τις έφερε σπίτι και με χοντρό
αλάτι τις πάστωσε για να έχουν να τρώνε αρκετές ημέρες.
Μια σαρδέλα έκαστος λύσα από αλάτι και μπόλικο νερό ...γεμάτο
το στομάχι.
Τις είχε βάλει σε τσουβάλι με μια πέτρα από πάνω και τις άφησε
στην ταράτσα για να στραγγίξουν.
Η βρώμα αφόρητη με τους γείτονες να φωνάζουν και να ψάχνουν
για ψοφίμι.
Γέλια εμείς αλλά και ο πελάτης που θα περίμενε υπομονετικά
για να μπαλώσει τα παπούτσια του.


Τετάρτη, 8 Ιουλίου 2020

Αχ αυτό το Στέμμα






"Αύριον την 10ην πρωινήν ο Βασιλεύς Κωνσταντίνος θα τελέση τους γάμους του εις την λαμπρώς διακεκοσμημένην
 δι’ ανθέων Μητρόπολιν των Αθηνών, με την Πριγκίπισσαν Ανναν – Μαρίαν της Δανίας, την χαριτωμένην απόγονον του σχεδόν θρυλικού Βασιλέως της Δανίας Γκορμ του Γηραιού [Gorm den Gamle].
 Χίλια διακόσια άτομα, μεταξύ των οποίων 18 Βασιλείς και Βασίλισσαι, δύο βασιλικοί σύζυγοι, 103 πρίγκιπες και πριγκίπισσαι, καθώς και 20 δούκες και δούκισσαι, κόμιτες και κόμισσαι, θα παρευρεθούν εις την γαμήλιον τελετήν,
 η οποία θα τελεσθή κατά το τυπικόν της Ορθοδόξου Εκκλησίας. […] Αι Αθήναι προσέλαβον ήδη ιδιαιτέρως εορταστικήν όψιν. […] Αι προθήκαι των καταστημάτων έχουν διακοσμηθή με τας φωτογραφίας του Βασιλέως και της Αννας – Μαρίας, με επιγραφάς και ευχάς διά μίαν ευτυχισμένην ζωήν. 
Οι δρόμοι έχουν σημαιοστολισθή με τας σημαίας Ελλάδος και Δανίας.
 Θυρεοί έχουν τοποθετηθή εις τους ηλεκτρικούς στύλους και η πλουσία φωταγώγησις της πόλεως κατά τας εσπερινάς ώρας προαγγέλλει το χαρμόσυνον γεγονός. Προβολείς τοποθετημένοι εις διάφορα ακραία σημεία της πόλεως διασταυρώνουν την νύκτα τας φωτεινάς δέσμας των εις τον αττικόν ουρανόν. […] Οι επισκέπται φθάνουν εις Αθήνας χρησιμοποιούντες παντός είδους μέσα. […] Πολλοί είναι αποφασισμένοι να διανυκτερεύσουν εις το ύπαιθρον διά να καταλάβουν επικαίρους θέσεις και παρακολουθήσουν την γαμήλιον τελετήν."

και την μεθεπομένη....

Πολλαί εκατοντάδες χιλιάδων λαού εις ένα άνευ προηγουμένου συναγερμόν κατέκλυσαν χθες το κέντρον της πρωτευούσης διά να ίδουν, να επευφημήσουν και να ευχηθούν το νεόνυμφον βασιλικόν ζεύγος. Πυκνά πλήθη από των εσπερινών ωρών της Πέμπτης είχον κατακλύσει τον κύκλον από του Σταδίου και του Αρδηττού, των Στύλων του Ολυμπίου Διός, των πλατειών Συντάγματος, Μητροπόλεως και Ομονοίας μέχρι της πλατείας Ρηγίλλης. Εις εν εκατομμύριον υπελόγισεν η αστυνομία το πλήθος που κατέκλυσε την περιοχήν διά να ίδη την πομπήν των πρώτων γάμων Ελληνος Βασιλέως εις τας Αθήνας. Παρά τον τρομερόν συνωστισμόν, ουδέν επεισόδιον εσημειώθη. Εσημειώθησαν μόνον 36 λιποθυμίαι και τρεις ελαφραί θλάσεις. Τέσσαρες χιλιάδες αστυνομικοί είχον κινητοποιηθή διά την τήρησιν της τάξεως. […] Με σπανίαν μεγαλοπρέπειαν και εκθαμβωτικήν λαμπρότητα ετελέσθη το μυστήριον της στέψεως εις τον Μητροπολιτικόν ναόν, και εξ ίσου μεγαλοπρεπής και λαμπρά υπήρξεν η πομπή την οποίαν παρηκολούθησαν τα άπειρα πλήθη επευφημούντα και ευχόμενα εις τον Βασιλέα Κωνσταντίνον και την Βασίλισσαν Ανναν - Μαρίαν. […]."

αυτά έγραφε η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ στις 17 και 19/9/1964

Ήμουνα τότε σε κάποια γειτονιά της Αθήνας  καθ΄ότι πλανόδιοι Ιουδαίοι...
Τεφτέρι και εκεί στον μπακάλη...ακριβότερο το ενοίκιο καθ΄ότι δύο δωμάτια
και κουζίνα παρακαλώ με Ι.Χ. τουαλέτα.
Από πάνω έμενε ο ιδιοκτήτης....
Να μια σημαία με το στέμμα στο μπαλκόνι του ...γεμάτος χαρά για το γεγονός των Βασιλικών γάμων....
Είχε κι άλλους τέτοιους με σημαία στην γειτονιά και μερικούς 
σε χειρότερη μοίρα απ΄εμάς και μάλιστα "κομμένοι"από τον μπακάλη.
Κάτι γριές έβαζαν φωτογραφία των Μελλονύμφων στα παράθυρα...
ήταν δακρυσμένες.
Άρεσε το στέμμα στον κοσμάκη....έβαλε τα καλά του και πήγε στην Μητρόπολη
για να πάρει μυρουδιά από χλιδή.
Δεν υπήρχε η τηλεόραση για να χορταίνεις από αυτήν ....μόνον τα επίκαιρα
στο σινεμά πρίν αρχίσει η ταινία.
Χειροκροτούσαν και εκεί όταν έβλεπαν τον Βασιλιά.
Μια θεία είχε κατορθώσει να πάρει κουφέτα από τον Βασιλικό γάμο.
Έτσι μας έλεγε τουλάχιστον ....τα φύλαγε σαν κόρη οφθαλμού....μην αγγίζεις
μόνον βλέπεις.

Τα καφενεία ήταν χωρισμένα και αυτά...έβλεπες και εκεί την Βασιλική φωτογραφία και ήξερες πού έμπαινες και ότι θα διαβάσεις την ΑΚΡΟΠΟΛΗ.
Σε άλλα δεν υπήρχε ούτε φωτογραφία ούτε ΑΚΡΟΠΟΛΗ....εκεί μιλούσαν σιγά...
ήταν οι χαμένοι βλέπεις του αλληλοσκοτωμού...παλιοί "τουρίστες"στα ξερονήσια.
Αλλά ας μην το βαρύνω και ας θυμηθώ τα ευτράπελα ....
Μια γνωστή στο Μαρούσι είχε την φωτογραφία του Όθωνα στο μικρό σαλονάκι της.
Πολύ παλιό σπίτι με αυλή με κληματαριές και η περιοχή τότε ήταν εξοχή.
Ο προπάππους της είχε την "τύχη"να δεί τον Όθωνα με την φουστανέλα του
να μπαίνει στην αυλή του.
Βασιλικές πατημασιές δηλαδή στην αυλή της.
Καλά να πάθουμε!


Πίσω στα παλιά

Τρίτη, 7 Ιουλίου 2020

Το άγιο ψωμάκι





Μετά τον πόλεμο ο κοσμάκης έτρωγε πολύ ψωμί....έβλεπες την λαχτάρα.
Οκαδιάρικες φρατζόλες χορταστικές.
Σε μια από τις γειτονιές είχαμε φούρναρη τον κυρ-Μήτσο.
"...ρε μάνα γιατί είναι τόσο χοντρός ...τρώει ο τυχερός όσο ψωμί θέλει ε..."
Σπάνια έβλεπες χοντρό άνθρωπο εκείνα τα χρόνια ...
Ουρά στον φούρνο από το πρωϊ δεν υπήρχαν και πολλοί εκεί κοντά.
Όπως το έβγαζε καυτό το πουλούσε.
Πώς να το κρατήσεις όμως στα χέρια ...θα καιγόσουνα.
Έπαιρνε τα ψωμιά και τα έδενε με ένα χοντρό σπάγγο για να τα μεταφέρεις.
Το οκαδιάρικο για μια τετραμελή οικογένεια με το ζόρι φτούραγε.
Μαζί με το γάλα ήταν μια σταθερή καθημερινή δαπάνη.
Οι  συνταγές  με το Άγιο Ψωμάκι ήταν πολλές......
ψωμί με τυρί....με βούτυρο και μέλι....με πελτέ....με γλυκό του κουταλιού σταφύλι...
με θρεψίνι...με ταχίνι.....με λάδι...
Και η κάθε φέτα καρακουμούτσα.....κατοχική την έλεγαν οι μεγαλύτεροι
γελώντας.
Φυσικά και η βούτα της μεγαλομπουκιάς στην σάλτσα.
Στο τέλος τα ψίχουλα στο τραπέζι μαζευόντουσαν με προσοχή και τα έτρωγε
η μάνα λέγοντας ότι είναι αμαρτία να τα πετάμε.
Εκτός από ψωμί στον φούρνο εκείνης της εποχής ειλικρινά δεν θυμάμαι
τι άλλο υπήρχε.
Δεν έδινες προσοχή...για πολλούς λόγους.

Δευτέρα, 6 Ιουλίου 2020

Ο παππούς








Μικρασιάτης ο παππούς πολέμησε νικήθηκε έφτασε μέχρι τον Σαγγάριο
 και γύρισε με τα πόδια στην Μητέρα Πατρίδα...
Έτσι μας έλεγε....η γιαγιά με την αδερφή της συνωστίστηκε στην παραλία της Σμύρνης βούτηξε στο νερό πιάστηκε από κουπαστή...τράβηξε και την αδερφή της και έφτασαν στον Περαία.....
Άλλος συνωστισμός εκεί για ένα καρβέλι ψωμί και μια γωνιά για να απαγγιάσουν.
Σε μια τέτοια γωνιά γνώρισε τον παππού...γνωστά τα υπόλοιπα...
Σε θέατρο της Αθήνας έμειναν για λίγο μετά τους έδωσαν ένα οικοπεδάκι
εξ αδιαιρέτου στα Πατήσια...εξοχή τότε κοντά στην Σαφράμπολη.
Δώσανε και ονόματα στους δρόμους από τις Χαμένες Πατρίδες.
Παράγκα....γάμος και η ανύπαντρη αδερφή της γιαγιάς μαζί η κυρά Χρυσώ
που είχε κρυμμένες δύο εικόνες....δεν τις άφηνε μέχρι που πέθανε.
Στο Αϊβαλί τσαγκάρης κάλφας ο παππούς άρα το επάγγελμα βρέθηκε
με ένα στέγαστρο από τσίγκο το τσαγκάρικο έτοιμο.
Εγώ το πρόλαβα με τσιμεντόλιθους ....εξελιγμένο.
Μικρό...έβγαινε ο ένας να μπεί ο άλλος....και ο επαγγελματίας
να φιάχνει καφεδάκι στο καμινέτο και να κερνάει τον πελάτη.
Αγαπητός άνθρωπος...πονετικός....αγαπούσε τα παιδιά και αυτά το γνώριζαν.
Γνώριζε τις οικογένειες στην γειτονιά...τα οικονομικά τους....
Μπαλώματα...ραψίματα στα πέδιλα...κανένα πέταλο. 
Εκεί που ήξερε ότι τα έφερναν δύσκολα δεν έπαιρνε λεφτά.
"...ρε παππού κι αυτός τσάμπα...."
"...δεν πειράζει θα έρθει καμμιά σόλα κανά τακούνι και θα βγεί το μεροκάματο..."
Σόλα καινούργια ....κατέβαινε στο Μοναστηράκι στην Μιαούλη στα δερματάδικα και ψώνιζε δέρματα....δερματόκολλες...προκάκια...ξυλόπροκες...φόντια.
Θεωρούσε αστεία την απόσταση σε σύγκριση με την άλλη από τον Σαγγάριο.
Η φωτογραφία του λοχίας μέσα στο τσαγκάρικο και όταν του έλεγες
να σου πεί καμμιά ιστορία από εκείνα τα χρόνια άρχιζε με ...αχ και τελείωνε
με δάκρυ....είχε αφήσει δύο αδέρφια του εκεί βλέπεις ξαπλωμένα από τους Τσέτες.
Ο πάγκος με τα εργαλεία του μαγικός κόσμος για τα παιδιά....
Σφυρί..τανάλια...κατσαμπρόκο...καμινέτο για να ζεσταίνει ένα από αυτά
και να κερώνει τα σολιάσματα.
Είχε φύγει ο παππούς 
 θυμάμαι ...χρόνια μετά βρέθηκα για επαγγελματικούς λόγους στην Χίο.



Πολύ καλό ξενοδοχείο....στην ρεσεψιόν ο υπάλληλος πήρε την ταυτότητά μου
και είδα δίπλα του έναν ηλικιωμένο κύριο να την κοιτάζει κάπως περίεργα....
"....συγγνώμη συγγενής σας ήταν κάποιος (με το ίδιο όνομα και επώνυμο)
τσαγκάρης στα Πατήσια;"
"...μάλιστα παππούς μου...."
Δάκρυσε...δεν είπε τίποτα και έφυγε...
Την επόμενη ημέρα πήγα να πληρώσω....δεν χρωστούσα κάτι
μου είπε ο υπάλληλος και μου έδωσε και ένα ωραίο καλάθι με προϊόντα
της Χίου....εντολή της διεύθυνσης.
Έμαθα ότι ο διευθυντής του ξενοδοχείου χρόνια πίσω ήταν φοιτητής
και σπούδαζε στην Αθήνα...έμενε σε ένα δωμάτιο αυλής απέναντι από τον παππού.
Η γιαγιά κάθε μεσημέρι του πήγαινε φαϊ και ο παππούς είχε αναλάβει τα παπούτσια φυσικά δωρεάν.
Και εκείνος δεν το ξέχασε.....



Πίσω στα παλιά

Κυριακή, 5 Ιουλίου 2020

Πάμε σαν άλλοτε....




Είχαν βάλει μέσον τότε για να κάνει την θητεία του 
κάπου τρία χρόνια κοντά στην Αθήνα για να βοηθάει
την οικογένειά του με τις άδειες που θα του έδιναν.
Δηλαδή όλη η γειτονιά ήταν μαζί του....νοικιασμένο σπίτι χωρίς πατέρα με μικρότερα αδέρφια και την μάνα του με την μπουγάδα στα σπίτια....πλύστρα.
Βρέθηκε κάποιος απόστρατος που τα κατάφερε...δηλαδή πήγε στην στρατολογία
και τους είπε τα πράγματα με το όνομά τους.
Η γειτονιά είχε κάνει και πάλι το καθήκον της ...
Έβγαινε ο φαντάρος συχνά με άδειες εργασίας όπως τις έλεγαν και κατ'ευθείαν
στην οικοδομή.
Έπαιρνε και διανυκτέρευση και τα γλεντάκια στην γειτονιά ήταν συχνά...
Με τις κατσαρόλες και στο σπίτι του και εβίβα να ζήσουν τα στρατά.
Όμορφες εικόνες αλληλεγγύης.
Άλλη εικόνα....
Κοπέλα φτωχής οικογένειας παντρευότανε....συναγερμός στην γειτονιά
για την προίκα.
Όλοι πήγαιναν και από κάτι για να γεμίσει το μπαούλο....
Δεν ξεχνάω τις μαξιλολαροθήκες όσα χρόνια και να περάσουν...
Ακούγεται αστείο και όμως....
Φιαγμένες από τα άσπρα τσουβάλια από αλεύρι που τα ζητούσαν από τον φούρναρη και πολλές φορές η σφραγίδα δύσκολα έφευγε.
Ήταν ...όμορφα...μαλακά και κυρίως δωρεάν...
Παλιός ταφτάς φόρεμα θα το μεταποιούσαν οι κυρίες της αυλής με την ποδοκίνητη μηχανή και θα το έβαζε
η νύφη μετά από το νυφικό για να έρθει με τον γαμπρό στην "γαμήλια δεξίωση"
ρεφενέ στο ταβερνάκι της γειτονιάς με τον ταβερνιάρη να μην χρεώνει το κρασί.
Ακόμα και κηδείες και μνημόσυνα θυμάμαι ρεφενέ ....
Η απόφαση έβγαινε στο καφενεδάκι μόλις μαθευότανε
το άσχημο γεγονός για κάποιον που "έφευγε"και η οικογένειά του
αδυνατούσε να ανταποκριθεί στα έξοδα.


Πίσω στα παλιά

Σάββατο, 4 Ιουλίου 2020

Στα Μανιάτικα





Ονομαστικές εορτές εκείνα τα χρόνια.....τις τιμούσαμε.
Δεν υπήρχε περίπτωση να μην πάς επίσκεψη στον συγγενή στον φίλο.
Και αν ήταν και αρκετοί ξεκινούσες από νωρίς με τα βερμούτ αναμάσχαλα.
Ένας από τους θείους αριστερός ο άλλος ο εορτάζων Βασιλικός με την βούλα όπως έλεγε καθ΄ότι Μανιάτης και κάτοικος Πειραιώς ...στα Μανιάτικα.
Ανταλάσανε επισκέψεις όμως....
Σε μια από αυτές συνοδεύαμε και τον θείο τον αριστερό και στο λεωφορείο
οι μεγάλοι του έκαναν πλύση εγκεφάλου να αποφύγει τα πολιτικά
για μην τσακωθούμε.....συγγένεια στενή....η γυναίκα του Μανιάτη πρώτη ξαδέρφη του αριστερού.
Γεμάτο το σαλόνι τέλος πάντων καθιστικό με δανεικές καρέκλες από την γειτονιά
λόγω της γιορτής.
Οι σχετικές ευχές...κοπιάστε...καθίστε και ο αριστερός όλος τυχαίως βρέθηκε
κάτω από την φωτογραφία του Άνακτος Παύλου και της φιλευσπλάχνου Φρειδερίκης.
Καθίσαμε απέναντι από αυτόν όταν ο πατέρας δεν άντεξε και έσκασε στα γέλια
βλέποντας το σκηνικό.
Η κορώνα πάνω από τον αριστερό.
Φυσικά πήρε φωτιά μόλις το κατάλαβε σηκώθηκε όρθιος και άρχισε να φτύνει
τον κόρφο του ενώ είχε γίνει κατακόκκινος.
Ο Μανιάτης σαν οικοδεσπότης προσπάθησε να ηρεμήσει τα πράγματα.
Η λύση δόθηκε το ποτήρι το κρασί να το πιούν σε ουδέτερη ζώνη στην κουζίνα.
Τα πειράγματα συνεχίστηκαν αλλά ευτυχώς ανώδυνα.